Bir sinapsiste presinaptik nörondan salınan asetilkolin nörotransmitterinin postsinaptik membranda iyon kanallarını açması sonucu aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşir?
A) Postsinaptik nöronda hiperpolarizasyon
B) Postsinaptik nöronda depolarizasyon
C) Presinaptik nöronda repolarizasyon
D) Sinaptik boşlukta repolarizasyon
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruyu çözmek için sinapsislerdeki nörotransmiter etkileşimlerini ve membran potansiyeli değişimlerini iyi anlamamız gerekiyor. Adım adım ilerleyelim:
- Asetilkolin Salınımı ve Bağlanması: Presinaptik nörondan salınan asetilkolin, sinaptik boşluğu geçerek postsinaptik membrandaki özel reseptörlere bağlanır.
- İyon Kanallarının Açılması: Asetilkolinin reseptörlere bağlanması, postsinaptik membranda bulunan ligand kapılı iyon kanallarının açılmasına neden olur. Genellikle asetilkolin, sodyum ($Na^+$) iyonlarının hücre içine akışını sağlayan kanalları açar.
- İyon Akışı ve Membran Potansiyeli Değişimi: Hücre dışı ortamda sodyum iyonlarının konsantrasyonu hücre içine göre daha fazladır ve hücre içi normalde negatif yüklüdür (yaklaşık $-70mV$). Kanallar açıldığında, sodyum iyonları konsantrasyon ve elektriksel gradyanları nedeniyle hücre içine akmaya başlar.
- Depolarizasyon: Pozitif yüklü sodyum iyonlarının hücre içine girmesi, hücre içindeki negatif yükü azaltır ve membran potansiyelini daha pozitif hale getirir. Membran potansiyelinin dinlenim potansiyelinden daha pozitif hale gelmesi durumuna depolarizasyon denir. Bu durum, bir aksiyon potansiyelinin başlaması için ilk adımdır ve genellikle Eksitatör Postsinaptik Potansiyel (EPSP) olarak adlandırılır.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Postsinaptik nöronda hiperpolarizasyon: Hiperpolarizasyon, membran potansiyelinin daha negatif hale gelmesidir. Sodyum iyonlarının içeri girmesiyle bu durum gerçekleşmez.
- B) Postsinaptik nöronda depolarizasyon: Sodyum iyonlarının içeri girmesiyle membran potansiyeli daha pozitif hale gelir, bu da depolarizasyondur. Bu, doğru cevaptır.
- C) Presinaptik nöronda repolarizasyon: Repolarizasyon, membran potansiyelinin dinlenim potansiyeline dönmesidir. Bu olay presinaptik nöronda, nörotransmiter salınımından sonra gerçekleşir ancak soruda postsinaptik membrandaki asetilkolin etkileşimi sorulmaktadır.
- D) Sinaptik boşlukta repolarizasyon: Sinaptik boşluk, nöronlar arası bir alandır ve membran potansiyeli gibi bir özelliğe sahip değildir, dolayısıyla repolarizasyon gibi bir olaydan bahsedilemez.
Bu nedenle, asetilkolinin postsinaptik membranda iyon kanallarını açması sonucu postsinaptik nöronda depolarizasyon meydana gelir.
Cevap B seçeneğidir.
