Hücre iskeleti elemanları ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Mikrotübüller - Sil ve kamçı oluşumu
B) Mikrofilamentler - Hücre hareketi
C) Ara filamentler - Hücre bölünmesinde iğ iplikleri
D) Mikrofilamentler - Kas kasılması
Sevgili öğrenciler, bu soruda hücre iskeletini oluşturan elemanların görevleri arasındaki eşleştirmelerden hangisinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. Hücre iskeleti, hücreye şekil veren, organellerin yerini sabitleyen, hücre içi madde taşınmasını sağlayan ve hücre hareketinde rol oynayan dinamik bir yapıdır. Başlıca üç ana elemandan oluşur: mikrotübüller, mikrofilamentler ve ara filamentler.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Mikrotübüller - Sil ve kamçı oluşumu: Mikrotübüller, hücrenin en kalın iskelet elemanlarıdır. Sil (cilia) ve kamçı (flagella) gibi hareketli uzantıların temel yapısını oluştururlar. Bu yapılar, "9+2" düzeninde dizilmiş mikrotübüllerden meydana gelir. Dolayısıyla bu eşleştirme doğrudur.
- B) Mikrofilamentler - Hücre hareketi: Mikrofilamentler (aktin filamentleri olarak da bilinir), hücre iskeletinin en ince elemanlarıdır. Yalancı ayak oluşumu, amipsi hareket ve sitoplazmik akış gibi birçok hücre hareketinde önemli rol oynarlar. Bu eşleştirme de doğrudur.
- C) Ara filamentler - Hücre bölünmesinde iğ iplikleri: Ara filamentler, hücreye mekanik dayanıklılık sağlayan ve organelleri sabitleyen, daha çok kararlı yapılar oluşturan iskelet elemanlarıdır. Ancak hücre bölünmesi sırasında kromozomları zıt kutuplara çeken iğ iplikleri, mikrotübüllerden oluşur. Ara filamentlerin iğ iplikleri oluşumunda bir görevi yoktur. Bu nedenle bu eşleştirme yanlıştır.
- D) Mikrofilamentler - Kas kasılması: Kas hücrelerinde kasılmayı sağlayan temel proteinler aktin (mikrofilamentler) ve miyozindir. Aktin ve miyozin filamentlerinin birbiri üzerinde kaymasıyla kas kasılması gerçekleşir. Bu eşleştirme doğrudur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, ara filamentlerin hücre bölünmesinde iğ iplikleri oluşturduğu bilgisinin yanlış olduğunu görüyoruz. İğ iplikleri mikrotübüllerden oluşur.
Cevap C seçeneğidir.
