6. sınıf Fen Bilimleri duyu organları ve görevleri nelerdir? Test 2

Deride bulunan ve sıcaklık değişimlerini algılayan özel almaçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Sadece soğuk algılayan almaçlar bulunur
B) Sıcak ve soğuk algılayan farklı almaçlar vardır
C) Basınç almaçları sıcaklık değişimlerini de algılar
D) Sıcaklık almaçları sadece avuç içinde bulunur

Deri, vücudumuzun en büyük organlarından biridir ve çevremizle sürekli etkileşim halindedir. Derimizdeki özel almaçlar sayesinde dokunma, basınç, ağrı ve sıcaklık gibi farklı duyuları algılarız. Şimdi, sıcaklık değişimlerini algılayan almaçlarla ilgili seçenekleri adım adım inceleyelim:

• A) Sadece soğuk algılayan almaçlar bulunur

  Bu ifade doğru değildir. Vücudumuz sadece soğuğu değil, aynı zamanda sıcağı da algılayabilir. Eğer sadece soğuk algılayan almaçlarımız olsaydı, sıcak bir nesneye dokunduğumuzda hiçbir şey hissetmezdik veya onu soğuk olarak algılardık ki bu gerçekle çelişir. Derimiz hem sıcak hem de soğuk algılama yeteneğine sahiptir.

• D) Sıcaklık almaçları sadece avuç içinde bulunur

  Bu seçenek de yanlıştır. Vücudumuzun her yerinde sıcaklık değişimlerini algılayan almaçlar bulunur. Elbette bazı bölgelerde (örneğin dudaklar, parmak uçları) daha yoğun olabilirler, ancak sadece avuç içinde bulunmaları gibi bir durum söz konusu değildir. Vücudumuzun herhangi bir yerine sıcak veya soğuk bir nesne dokunduğunda bunu hissedebiliriz.

• C) Basınç almaçları sıcaklık değişimlerini de algılar

  Bu ifade de doğru değildir. Derimizde her duyu için özelleşmiş farklı almaçlar bulunur. Basınç almaçları (örneğin Pacini cisimcikleri veya Meissner cisimcikleri) basınca ve titreşime duyarlıyken, sıcaklık almaçları (termoreseptörler) sadece sıcaklık değişimlerine duyarlıdır. Her bir almaç türü, belirli bir uyarıcıya özgüdür ve diğer uyarıcıları algılamaz.

• B) Sıcak ve soğuk algılayan farklı almaçlar vardır

  İşte bu ifade doğrudur! Derimizde hem sıcaklığı algılayan (sıcaklık reseptörleri) hem de soğuğu algılayan (soğukluk reseptörleri) farklı türde almaçlar bulunur. Bu almaçlar, farklı sıcaklık aralıklarına duyarlıdır ve beyne farklı sinyaller göndererek sıcaklık hissini oluşturur. Örneğin, soğuk algılayan almaçlar daha düşük sıcaklıklarda, sıcak algılayan almaçlar ise daha yüksek sıcaklıklarda aktifleşir. Bu özelleşme sayesinde çevremizdeki sıcaklık değişimlerini doğru ve hassas bir şekilde algılayabiliriz.

Bu açıklamalar ışığında, deride bulunan ve sıcaklık değişimlerini algılayan özel almaçlarla ilgili doğru ifade B seçeneğidir.