Durkheim'ın intihar türleri arasında yer alan "anomik intihar" aşağıdaki toplumsal durumların hangisinde daha sık görülür?
A) Katı dini kuralların hakim olduğu toplumlarda
B) Ekonomik kriz ve toplumsal düzenin bozulduğu dönemlerde
C) Bireyin toplumla aşırı bütünleştiği durumlarda
D) Geleneksel değerlerin korunduğu kırsal kesimlerde
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soru, sosyolojinin kurucu isimlerinden Émile Durkheim'ın intihar teorisiyle ilgili önemli bir kavram olan "anomik intihar"ı anlamamızı istiyor. Durkheim, intiharı sadece bireysel bir eylem olarak değil, toplumsal koşulların bir sonucu olarak ele almıştır. Onun intihar türlerinden biri de anomik intihardır.
- Durkheim'a Göre Anomi Nedir?
Durkheim, "anomi" kavramını, toplumda normların, kuralların ve değerlerin belirsizleştiği, zayıfladığı veya tamamen ortadan kalktığı bir durumu ifade etmek için kullanır. Bu durum, bireylerin neyin doğru, neyin yanlış olduğunu, neye ulaşmaları gerektiğini veya hangi sınırlar içinde hareket etmeleri gerektiğini bilemedikleri bir kafa karışıklığı ve yönelim kaybı yaratır. Toplumsal düzenin bozulmasıyla ortaya çıkan bu normsuzluk hali, bireylerin beklentilerini ve hedeflerini düzenleyen dışsal bir gücün eksikliğine yol açar.
- Anomik İntiharın Temel Özelliği:
Anomik intihar, bireyin toplumsal düzenin ve normların ani veya köklü değişiklikler nedeniyle zayıfladığı, belirsizleştiği veya çöktüğü durumlarda yaşadığı hayal kırıklığı, umutsuzluk ve yönelim kaybı sonucu gerçekleşir. Bu tür intihar, genellikle ekonomik krizler, savaşlar, hızlı toplumsal değişimler veya siyasi istikrarsızlık gibi dönemlerde artış gösterir. Çünkü bu dönemlerde, bireylerin alışık olduğu toplumsal sınırlar ve beklentiler aniden değişir, hatta yok olur. Bireyler, yeni duruma uyum sağlamakta zorlanır, hedeflerini yeniden belirleyemez ve kendilerini boşlukta hissederler.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Katı dini kuralların hakim olduğu toplumlarda: Bu tür toplumlarda normlar ve kurallar genellikle çok güçlü ve belirgindir. Bireylerin hayatları sıkı bir şekilde düzenlenmiştir. Bu durum, anominin tam tersidir. Aşırı kuralcılık Durkheim'ın "fatalistik intihar" kavramıyla ilişkilendirilebilir, anomik intiharla değil.
- B) Ekonomik kriz ve toplumsal düzenin bozulduğu dönemlerde: İşte bu durum, anominin tipik bir örneğidir. Ekonomik krizler, insanların işlerini kaybetmesine, gelirlerinin düşmesine, sosyal statülerinin değişmesine neden olur. Toplumsal düzenin bozulması ise mevcut normların ve beklentilerin altüst olması demektir. İnsanlar, geleceğe dair belirsizlik yaşar, hedeflerini kaybeder ve kendilerini güvencesiz hissederler. Bu durum, anomik intiharın en sık görüldüğü koşulları yaratır.
- C) Bireyin toplumla aşırı bütünleştiği durumlarda: Bu durum, Durkheim'ın "altruistik intihar" (özgeci intihar) kavramıyla açıklanır. Bireyin kendi benliğini toplumun veya grubun çıkarları uğruna feda etmeye hazır olduğu durumlardır (örneğin, bir asker için vatan uğruna ölmek). Bu, anominin değil, aşırı entegrasyonun sonucudur.
- D) Geleneksel değerlerin korunduğu kırsal kesimlerde: Geleneksel toplumlarda ve kırsal kesimlerde genellikle güçlü toplumsal bağlar, belirgin normlar ve istikrarlı değerler bulunur. Bu durum, bireylere sağlam bir toplumsal çerçeve sunar ve anomiyi önler.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, anomik intiharın temelinde toplumsal normların ve düzenin bozulması yatar. Ekonomik krizler ve toplumsal düzenin altüst olduğu dönemler, bu normsuzluk ve belirsizlik halini en yoğun şekilde yaşatan durumlardır.
Cevap B seçeneğidir.
