Dolaylı tümleç Test 14

2. "Çocuklar, sabah erkenden parkta buluşacaklarmış."
Bu cümledeki dolaylı tümleç hangi ek ile oluşturulmuştur?

A) -e
B) -de
C) -den
D) -i

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, verilen cümledeki dolaylı tümleci bulup, hangi ek ile oluşturulduğunu anlamamız gerekiyor. Haydi adım adım inceleyelim:

• Adım 1: Cümlenin Yüklemini Bulalım.

  Her cümlenin bir yüklemi vardır ve bu yüklem, cümlenin ana eylemini bildirir. "Çocuklar, sabah erkenden parkta buluşacaklarmış." cümlesindeki yüklem, yapılan işi bildiren "buluşacaklarmış" kelimesidir.

• Adım 2: Dolaylı Tümleci Bulmak İçin Yükleme Soru Sorun.

  Dolaylı tümleç, yükleme sorulan "Kime?", "Neye?", "Nerede?", "Kimde?", "Kimden?", "Neyden?", "Nereden?" gibi sorulara cevap veren ögedir. Yüklemimiz "buluşacaklarmış" olduğuna göre, "Nerede buluşacaklarmış?" diye soralım. Cevap: "parkta". İşte bu, cümlemizin dolaylı tümlecidir.

• Adım 3: Dolaylı Tümlecin Aldığı Eki İnceleyelim.

  Dolaylı tümleç olarak belirlediğimiz kelime "parkta". Bu kelimenin kökü "park"tır. "Park" kelimesine "-ta" eki gelmiştir. "-ta" eki, ismin "bulunma hâl eki"dir ve dolaylı tümleç oluşturur. (Diğer bulunma hâl ekleri: -de, -da, -te).

• Adım 4: Seçenekleri Değerlendirelim.
  • A) -e: Yönelme hâl ekidir (Kime? Neye? sorularına cevap verir). Örnek: "eve", "okula".
  • B) -de: Bulunma hâl ekidir (Nerede? Kimde? Neyde? sorularına cevap verir). Örnek: "evde", "okulda". Bizim "parkta" kelimesindeki "-ta" eki, "park" kelimesinin sonundaki 'k' sert ünsüzü nedeniyle "-de" ekinin sertleşmiş (ünsüz benzeşmesi kuralına göre değişmiş) hâlidir. Yani aslında kökeni "-de" ekidir.
  • C) -den: Ayrılma hâl ekidir (Kimden? Neyden? Nereden? sorularına cevap verir). Örnek: "evden", "okuldan".
  • D) -i: Belirtme hâl ekidir ve belirtili nesne (düz tümleç) oluşturur (Kimi? Neyi? sorularına cevap verir). Örnek: "kitabı", "kalemi".

  Gördüğümüz gibi, "parkta" kelimesindeki "-ta" eki, ismin bulunma hâl ekidir ve seçeneklerdeki "-de" ekini temsil etmektedir.

Cevap B seçeneğidir.