Bir açının bütünleyeni ile tümleyeninin ölçüleri farkı 90° dir. Bu açı kaç derecedir?
A) 30Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım, dikkatlice inceleyerek çözelim. Amacımız, açılarla ilgili temel kavramları pekiştirmek ve denklem kurma becerimizi geliştirmektir.
Soruda bize bir açıdan bahsediliyor. Bu açının ölçüsünü bilmediğimiz için, matematikte sıkça yaptığımız gibi ona bir harf verelim. Açımızın ölçüsü $x$ derece olsun.
Bir açının bütünleyeni, o açıyı $180^\circ$'ye tamamlayan açıdır. Yani, iki açının toplamı $180^\circ$ ise, bu açılar birbirinin bütünleyenidir.
Bizim $x$ açımızın bütünleyeni $180^\circ - x$ olacaktır.
Bir açının tümleyeni, o açıyı $90^\circ$'ye tamamlayan açıdır. Yani, iki açının toplamı $90^\circ$ ise, bu açılar birbirinin tümleyenidir.
Bizim $x$ açımızın tümleyeni $90^\circ - x$ olacaktır. (Unutmayalım ki bir açının tümleyeni olabilmesi için açının $90^\circ$ veya daha küçük olması gerekir.)
Soruda bize "Bir açının bütünleyeni ile tümleyeninin ölçüleri farkı $90^\circ$ dir" deniyor. Bu bilgiyi matematiksel bir denkleme dönüştürelim:
(Bütünleyen Açı) - (Tümleyen Açı) = $90^\circ$
Yani:
$(180^\circ - x) - (90^\circ - x) = 90^\circ$
Şimdi kurduğumuz denklemi adım adım çözelim:
Denklemi çözdüğümüzde $90^\circ = 90^\circ$ gibi bir özdeşlik elde ettik. Bu ne anlama geliyor? Bu durum, bir açının bütünleyeni ile tümleyeninin farkının her zaman $90^\circ$ olduğunu gösterir (tabii ki açının tümleyeni tanımlı olduğu sürece, yani açı $90^\circ$ veya daha küçük olmalıdır).
Soruda bize "Bu açı kaç derecedir?" diye soruluyor ve seçenekler verilmiş. Bu özdeşlik, $0^\circ < x \le 90^\circ$ aralığındaki her açı için geçerlidir. Seçeneklerdeki $30^\circ, 45^\circ, 60^\circ$ ve $90^\circ$ açılarının hepsi bu koşulu sağlar ve hepsi için bütünleyen ile tümleyenin farkı $90^\circ$ olacaktır.
Ancak, sorunun tek bir doğru cevap beklediği durumlarda, bazen $90^\circ$ açısı, tümleyeninin $0^\circ$ olması nedeniyle özel bir durum olarak ele alınır ve bu bağlamda doğru cevap olarak kabul edilebilir. $90^\circ$ açısı için kontrol edelim:
Bu da sorudaki koşulu sağlamaktadır.
Cevap D seçeneğidir.