Sevgili öğrenciler, bu soruda boş bırakılan yere getirilemeyecek bağlacı veya ifadeyi bulmamız isteniyor. Cümlenin anlam bütünlüğünü ve mantıksal akışını bozmayacak seçenekleri eleyerek doğru cevaba ulaşabiliriz. Cümlemiz "Hava soğuk ------- dışarı çıkarken mont giydi." şeklinde.
- A) "olduğu için" seçeneğini inceleyelim: Cümleyi "Hava soğuk olduğu için dışarı çıkarken mont giydi." şeklinde okuduğumuzda, havanın soğuk olmasının mont giymenin nedeni olduğunu görüyoruz. Bu, mantıklı ve anlamlı bir sebep-sonuç ilişkisidir. Dolayısıyla bu ifade boşluğa getirilebilir.
- B) "diye" seçeneğini inceleyelim: Cümleyi "Hava soğuk diye dışarı çıkarken mont giydi." şeklinde okuduğumuzda, "diye" kelimesi burada "olduğu için" veya "düşüncesiyle" anlamında kullanılmıştır. Havanın soğuk olması sebebiyle mont giydiği anlamı taşır. Bu da mantıklı bir sebep-sonuç ilişkisi kurar. Dolayısıyla bu ifade de boşluğa getirilebilir.
- C) "ama" seçeneğini inceleyelim: Cümleyi "Hava soğuk ama dışarı çıkarken mont giydi." şeklinde okuduğumuzda, "ama" bağlacının bir karşıtlık, zıtlık bildirdiğini hatırlarız. Oysa havanın soğuk olması ile mont giymek arasında bir zıtlık değil, tam tersine bir uyum ve sebep-sonuç ilişkisi vardır. Havanın soğuk olması, mont giymeyi gerektiren bir durumdur. Eğer "Hava soğuktu ama mont giymedi." deseydik "ama" uygun olurdu. Bu haliyle cümle anlamsız ve mantıksız oluyor. Dolayısıyla bu ifade boşluğa getirilemez.
- D) "bu nedenle" seçeneğini inceleyelim: Cümleyi "Hava soğuk, bu nedenle dışarı çıkarken mont giydi." şeklinde okuduğumuzda, "bu nedenle" ifadesi havanın soğuk olmasının mont giymenin sebebi olduğunu açıkça belirtir. Bu da mantıklı ve anlamlı bir sebep-sonuç ilişkisidir. Dolayısıyla bu ifade de boşluğa getirilebilir.
Yukarıdaki analizlerden de anlaşıldığı gibi, "ama" bağlacı cümlenin anlam akışına uymayan tek seçenektir. Diğer seçenekler sebep-sonuç ilişkisi kurarak cümleyi anlamlı hale getirmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
