Sevgili öğrenciler, bu soru Allah'ın sıfatları ile ilgili temel bir anlayışı ölçmektedir. "O, dilediğini yapar" ifadesi, Allah'ın mutlak ve sınırsız iradesini çok net bir şekilde ortaya koyar. Şimdi bu ifadeyi ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
- "O, dilediğini yapar" ifadesinin anlamı: Bu cümle, Allah Teâlâ'nın hiçbir şeye bağlı olmaksızın, kendi isteği ve seçimi doğrultusunda her şeyi gerçekleştirebileceğini ifade eder. Hiçbir güç veya zorlama O'nun iradesini kısıtlayamaz.
- A) İrade sıfatı: İrade, Allah'ın bir şeyi dilemesi, istemesi ve seçmesidir. Allah'ın her şeyi kendi dilemesiyle var etmesi, yok etmesi, değiştirmesi ve her olayı kendi isteğine göre düzenlemesi demektir. "O, dilediğini yapar" ifadesi, doğrudan Allah'ın bu mutlak iradesini vurgular. Çünkü bir şeyi 'yapmak' için öncelikle onu 'dilemek', 'istemek' gerekir.
- B) Kudret sıfatı: Kudret, Allah'ın her şeye gücünün yetmesi, her şeyi yapmaya muktedir olmasıdır. Allah dilediği her şeyi yapmaya kadirdir. İrade ile Kudret sıfatları birbirini tamamlar. Allah bir şeyi diler (İrade), sonra onu yapmaya gücü yeter (Kudret) ve yapar. Ancak verilen ifade, "dileme" (irade) yönünü daha çok öne çıkarmaktadır.
- C) Tekvin sıfatı: Tekvin, Allah'ın yoktan var etmesi, yaratması, meydana getirmesi sıfatıdır. Bu, Allah'ın İrade ve Kudret sıfatlarının bir sonucudur. Allah diler (İrade), gücü yeter (Kudret) ve yaratır (Tekvin). İfade "yapar" eylemini içerse de, bu yapmanın temelinde yatan "dileme" vurgusu daha güçlüdür.
- D) Kelam sıfatı: Kelam, Allah'ın konuşması, vahiy indirmesi sıfatıdır. Bu sıfatın "O, dilediğini yapar" ifadesiyle doğrudan bir ilişkisi yoktur.
- Sonuç: "O, dilediğini yapar" ifadesi, Allah'ın hiçbir şeye veya kimseye bağlı olmaksızın, kendi mutlak isteği ve seçimi doğrultusunda hareket ettiğini, her şeyi kendi dilemesiyle gerçekleştirdiğini vurgular. Bu da doğrudan İrade sıfatının tanımıdır.
Cevap A seçeneğidir.
