CH3-CH2-CH(CH3)-CH2-CH3 bileşiğinin IUPAC adı nedir?
A) 2-metilpentanVerilen organik bileşiğin IUPAC adını belirlemek için aşağıdaki adımları takip edelim:
Bileşiğin iskeletini oluşturan en uzun kesintisiz karbon zincirini bulmalıyız. Bileşiğimiz CH3-CH2-CH(CH3)-CH2-CH3 şeklindedir.
Zinciri farklı şekillerde sayabiliriz:
Soldan sağa doğru düz zincir: CH3-CH2-CH-CH2-CH3 (5 karbonlu bir zincir elde ederiz.)
Sağdan sola doğru düz zincir: CH3-CH2-CH-CH2-CH3 (Yine 5 karbonlu bir zincir elde ederiz.)
Yan dalı da içeren bir zincir (örneğin CH3-CH2-CH(CH3) kısmı): Bu durumda daha kısa bir zincir elde ederiz (3 karbon).
En uzun kesintisiz karbon zinciri 5 karbonludur. 5 karbonlu alkanın adı pentan'dır. Bu, bileşiğimizin ana iskeletini oluşturur.
Ana zinciri, dallanmanın (sübstitüentin) en küçük numarayı alacağı şekilde numaralandırmalıyız.
Bileşiğimiz: CH3-CH2-CH(CH3)-CH2-CH3
Soldan sağa numaralandırırsak:
1 2 3 4 5
CH3-CH2-CH(CH3)-CH2-CH3
Metil grubu 3 numaralı karbonda yer alır.
Sağdan sola numaralandırırsak:
5 4 3 2 1
CH3-CH2-CH(CH3)-CH2-CH3
Metil grubu yine 3 numaralı karbonda yer alır.
Her iki numaralandırma da sübstitüente aynı (3) numarayı verdiğinden, herhangi birini kullanabiliriz. Sübstitüentimiz 3. karbondadır.
Ana zincire bağlı olan dalları (sübstitüentleri) belirleyip adlandırmalıyız.
3 numaralı karbona bağlı olan grup bir -CH3 grubudur. Bu grubun adı metil'dir.
Sübstitüentin konumunu ve adını, ardından ana zincirin adını birleştirerek IUPAC adını oluştururuz.
Sübstitüent konumu: 3
Sübstitüent adı: metil
Ana zincir adı: pentan
Bu bilgileri birleştirdiğimizde bileşiğin IUPAC adı 3-metilpentan olur.
Seçeneklere baktığımızda, bu adlandırma B seçeneği ile eşleşmektedir.
Cevap B seçeneğidir.