Bir fotosentez deneyinde, ışık enerjisinin %15'i klorofil tarafından absorbe edilmekte, absorbe edilen enerjinin ise %20'si kimyasal enerjiye dönüştürülebilmektedir. Buna göre, fotosentez sürecinin toplam enerji dönüşüm verimi yüzde kaçtır?
A) 2Soruda bize fotosentez sürecindeki enerji dönüşümleriyle ilgili iki önemli bilgi verilmiştir:
Işık enerjisinin klorofil tarafından absorbe edilme oranı: $15\%$
Absorbe edilen enerjinin kimyasal enerjiye dönüştürülme oranı: $20\%$
Bizden istenen ise, fotosentez sürecinin toplam enerji dönüşüm verimidir. Bu verimi bulmak için, başlangıçtaki ışık enerjisinin ne kadarının nihayetinde kimyasal enerjiye dönüştüğünü hesaplamamız gerekmektedir.
Fotosentez sürecinde, bitki ilk olarak ışık enerjisini klorofil pigmentleri aracılığıyla emer. Soruda, toplam ışık enerjisinin $15\%$'inin absorbe edildiği belirtiliyor. Hesaplamayı kolaylaştırmak için, başlangıçtaki toplam ışık enerjisini $100$ birim olarak kabul edelim.
Absorbe edilen enerji miktarı şu şekilde bulunur:
$100 \text{ birim} \times rac{15}{100} = 15 \text{ birim}$
Yani, $100$ birim ışık enerjisinin $15$ birimi klorofil tarafından emilmiştir.
Klorofil tarafından absorbe edilen enerji, fotosentez reaksiyonları sırasında kimyasal enerjiye dönüştürülür. Soruda, absorbe edilen enerjinin $20\%$'sinin kimyasal enerjiye dönüştürülebildiği belirtilmiştir. Önceki adımda bulduğumuz $15$ birim absorbe edilen enerji üzerinden devam edelim:
Kimyasal enerjiye dönüşen enerji miktarı şu şekilde bulunur:
$15 \text{ birim} \times rac{20}{100} = 3 \text{ birim}$
Bu durumda, $15$ birim absorbe edilen enerjinin $3$ birimi kimyasal enerjiye dönüştürülmüştür.
Fotosentez sürecinin toplam enerji dönüşüm verimi, başlangıçtaki toplam ışık enerjisinin ne kadarının nihayetinde kimyasal enerjiye dönüştüğünün oranıdır. Başlangıçta $100$ birim ışık enerjisi kabul etmiştik ve bunun $3$ birimi kimyasal enerjiye dönüştü.
Toplam enerji dönüşüm verimi şu şekilde hesaplanır:
$V_{toplam} = rac{\text{Kimyasal enerjiye dönüşen enerji}}{\text{Başlangıçtaki toplam ışık enerjisi}}$
$V_{toplam} = rac{3 \text{ birim}}{100 \text{ birim}} = 0.03$
Bu ondalık değeri yüzde olarak ifade etmek için $100$ ile çarparız:
$V_{toplam} = 0.03 \times 100\% = 3\%$
Buna göre, fotosentez sürecinin toplam enerji dönüşüm verimi $3\%$ olarak bulunur.
Cevap B seçeneğidir.