Kaynaştırma harfleri (y, ş, s, n) kodlaması Test 1

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "s" kaynaştırma harfi kullanılmıştır?

A) Okulun bahçesi genişti.
B) Annemin yemeği çok güzeldi.
C) Arabanın motoru bozuldu.
D) Kitabın kapağı yırtıktı.

Değerli öğrenciler, bu soruda "s" kaynaştırma harfinin hangi cümlede kullanıldığını bulmamız isteniyor. Türkçede kaynaştırma harfleri (y, ş, s, n), genellikle iki ünlünün yan yana gelmesini engellemek veya bazı ekleri kelimeye bağlamak için kullanılır. Özellikle "s" kaynaştırma harfi, genellikle iyelik eklerinde, kelime ünlüyle bittiğinde ve iyelik eki de ünlüyle başladığında karşımıza çıkar.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Okulun bahçesi genişti.

  Bu cümlede "bahçe" kelimesi ünlü (e) ile bitmektedir. Üçüncü tekil şahıs iyelik eki olan "-i" de ünlü ile başlamaktadır. İki ünlünün (e ve i) yan yana gelmesini engellemek için araya "s" kaynaştırma harfi girmiştir: "bahçe-s-i". Bu nedenle A seçeneğinde "s" kaynaştırma harfi kullanılmıştır.

• B) Annemin yemeği çok güzeldi.

  Bu cümlede "yemek" kelimesi ünsüz (k) ile bitmektedir. "-i" iyelik eki geldiğinde "k" harfi yumuşayarak "ğ"ye dönüşmüştür (ünsüz yumuşaması kuralı). Burada "s" kaynaştırma harfi kullanılmamıştır.

• C) Arabanın motoru bozuldu.

  "Motor" kelimesi ünsüz (r) ile bitmektedir. "-u" iyelik eki doğrudan kelimeye eklenmiştir. Ünsüzle biten bir kelimeye ünlüyle başlayan bir ek geldiği için kaynaştırma harfine gerek duyulmamıştır.

• D) Kitabın kapağı yırtıktı.

  "Kapak" kelimesi ünsüz (k) ile bitmektedir. "-ı" iyelik eki geldiğinde "k" harfi yumuşayarak "ğ"ye dönüşmüştür (ünsüz yumuşaması). Burada da "s" kaynaştırma harfi kullanılmamıştır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "s" kaynaştırma harfinin kullanıldığı cümlenin A seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap A seçeneğidir.