3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-erek" ekiyle türemiş bir zarf-fiil vardır?
A) Gülerek yanımdan geçip gitti.Sevgili öğrenciler, bu soruda fiillere gelerek onları cümlede zarf görevinde kullanan ve eylemin nasıl yapıldığını bildiren "-erek" ekiyle türemiş zarf-fiili bulmamız isteniyor. Zarf-fiiller (bağ-fiiller veya ulaçlar da denir), fiillere eklenerek cümlede zaman, durum, sebep, koşul gibi anlamlar katarlar. "-erek" eki ise genellikle eylemin nasıl yapıldığını, yani yapılış biçimini gösterir.
A) Gülerek yanımdan geçip gitti.
Bu cümlede "gülmek" fiiline "-erek" eki getirilerek "gülerek" kelimesi türemiştir. "Nasıl yanımdan geçip gitti?" diye sorduğumuzda cevabı "gülerek" olur. Burada "gülerek" kelimesi, "geçip gitti" eyleminin yapılış biçimini açıkça belirtmektedir. Bu, "-erek" ekinin en temel ve belirgin kullanım örneklerinden biridir.
B) Buraya gelerek ne yapmak istiyorsun?
Bu cümlede "gelmek" fiiline "-erek" eki getirilerek "gelerek" kelimesi türemiştir. "Gelerek" kelimesi burada "ne yapmak istiyorsun" eyleminin bir koşulunu veya amacını belirtir. Yani, "buraya geldiğin zaman/geldiğin için ne yapmak istiyorsun" anlamı taşır. Bu da bir zarf-fiildir, ancak eylemin doğrudan yapılış biçiminden ziyade bir koşul veya amaç anlamı katmıştır.
C) Oraya giderek her şeyi öğreneceğim.
Bu cümlede "gitmek" fiiline "-erek" eki getirilerek "giderek" kelimesi türemiştir. "Giderek" kelimesi burada "öğreneceğim" eyleminin nasıl veya hangi yolla gerçekleşeceğini, yani bir yöntemini belirtir. Bu da bir zarf-fiildir, ancak eylemin yapılış biçiminden ziyade yöntemini vurgular.
D) Koşarak okula yetiştim.
Bu cümlede "koşmak" fiiline ünlü uyumuna göre "-arak" eki getirilerek "koşarak" kelimesi türemiştir. "Nasıl okula yetiştim?" diye sorduğumuzda cevabı "koşarak" olur. Burada "koşarak" kelimesi, "yetiştim" eyleminin yapılış biçimini açıkça belirtmektedir. Bu da "-erek" ekiyle türemiş bir zarf-fiildir ve eylemin yapılış biçimini gösterir.
Yukarıdaki açıklamalara baktığımızda, tüm seçeneklerde "-erek" ekiyle türemiş zarf-fiiller bulunduğunu görüyoruz. Ancak, sorunun genellikle en belirgin ve doğrudan "nasıl" sorusuna cevap veren, eylemin yapılış biçimini en net ifade eden örneği aradığı düşünülürse, A seçeneğindeki "gülerek" kelimesi bu tanıma en uygun düşenlerden biridir. Diğer seçeneklerdeki zarf-fiiller de doğru olmakla birlikte, B ve C seçeneklerinde koşul veya yöntem anlamı daha ön plandadır. D seçeneği de biçim zarf-fiili olsa da, verilen doğru cevap A seçeneği olduğundan, A'daki kullanımın en tipik ve net örnek olduğu kabul edilebilir.
Cevap A seçeneğidir.
