Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir cümlede geçen zarf-fiil ekinin cümleye hangi anlamı kattığını bulmamız isteniyor. Adım adım inceleyelim:
- 1. Zarf-fiili Bulalım: Öncelikle cümlede zarf-fiil olan kelimeyi ve eki tespit edelim. "Yağmur yağınca pikniği iptal ettik." cümlesinde "yağınca" kelimesi zarf-fiildir. Burada kullanılan zarf-fiil eki "-ınca / -ince" ekidir.
- 2. Zarf-fiilin Görevini Hatırlayalım: Zarf-fiiller, fiillere gelerek onları zarf görevinde kullanan eklerdir. Cümlede genellikle yüklemi (fiili) zaman, durum, neden, koşul gibi farklı yönlerden tamamlarlar.
- 3. Cümledeki Anlamı Sorgulayalım: Cümlenin ana eylemi "pikniği iptal ettik" (pikniği iptal ettik) kısmıdır. Bu eylemin ne zaman gerçekleştiğini soralım: "Pikniği ne zaman iptal ettik?" Cevap: "Yağmur yağınca."
- 4. Anlamı Belirleyelim: "Ne zaman?" sorusuna verilen cevap, bize eylemin gerçekleştiği zamanı bildirir. "-ınca / -ince" eki genellikle eylemin gerçekleşme zamanını ifade etmek için kullanılır. Örneğin: "Ders bitince dışarı çıktık." (Ders bittiği zaman) veya "Gülünce gözleri kısılırdı." (Güldüğü zaman).
- 5. Diğer Seçenekleri Değerlendirelim:
- B) Durum: Durum anlamı genellikle "nasıl?" sorusuna cevap verir. (Örnek: "Koşarak geldi." - Nasıl geldi? Koşarak.) Cümlemizdeki zarf-fiil bu soruya cevap vermiyor.
- C) Neden: Neden anlamı genellikle "niçin?", "neden?" sorularına cevap verir. (Örnek: "Yorgun olduğu için uyudu." - Niçin uyudu? Yorgun olduğu için.) "Yağmur yağdığı için iptal ettik" deseydik neden olurdu, ancak "yağmur yağınca" daha çok zamanı vurgular.
- D) Koşul: Koşul anlamı "hangi koşulla?", "şartıyla?" sorularına cevap verir. (Örnek: "Çalışırsan başarırsın." - Hangi koşulla başarırsın? Çalışırsan.) Cümlemizdeki zarf-fiil bir koşul belirtmiyor.
Bu durumda, "yağmur yağınca" ifadesi, pikniğin iptal edilme eyleminin gerçekleştiği zamanı bildirmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
