Yeni doğan bir bebeğin yanağına dokunulduğunda başını o yöne çevirip emme hareketi yapması, insanlarda görülen reflekslere bir örnektir.
Bu refleks türü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Sinir sisteminin otomatik bir tepkisidir
B) Öğrenme yoluyla kazanılmıştır
C) Hayatta kalma ile ilişkilidir
D) Beyin kontrolü dışında gerçekleşir
Sevgili öğrenciler, bu soru insanlarda görülen refleksler ve özellikle yeni doğan bebek refleksleri üzerine. Refleksler, vücudumuzun belirli uyarılara karşı verdiği otomatik ve hızlı tepkilerdir. Şimdi, verilen örneği ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Soru İçeriği Anlayalım: Yeni doğan bir bebeğin yanağına dokunulduğunda başını o yöne çevirip emme hareketi yapması, "arama (rooting) refleksi" ve "emme (sucking) refleksi" olarak bilinen, hayati öneme sahip doğuştan gelen reflekslerdir. Bu refleksler, bebeğin beslenmesini ve hayatta kalmasını sağlar.
- A) Sinir sisteminin otomatik bir tepkisidir: Reflekslerin en temel özelliği budur. Bir uyarıya karşı bilinçli bir düşünme süreci olmadan, sinir sisteminin doğrudan ve hızlı bir şekilde verdiği cevaptır. Bu ifade, refleksler için kesinlikle doğrudur.
- B) Öğrenme yoluyla kazanılmıştır: İşte bu nokta çok önemli! Yeni doğan bebeklerde görülen arama ve emme refleksleri gibi refleksler, doğuştan gelirler. Yani bebek bunları öğrenmez, dünyaya geldiği andan itibaren bu yeteneklere sahiptir. Bu refleksler, türün hayatta kalması için evrimsel süreçte kazanılmış, genetik olarak aktarılan davranışlardır. Dolayısıyla, "öğrenme yoluyla kazanılmıştır" ifadesi, bu tür refleksler için söylenemez.
- C) Hayatta kalma ile ilişkilidir: Yeni doğan bir bebeğin beslenmesi, hayatta kalması için en temel ihtiyaçtır. Arama refleksi bebeğin besin kaynağını (anne memesini veya biberonu) bulmasına, emme refleksi ise besini almasına yardımcı olur. Bu nedenle, bu refleksler doğrudan hayatta kalma ile ilişkilidir. Bu ifade doğrudur.
- D) Beyin kontrolü dışında gerçekleşir: Refleksler genellikle omurilik veya beyin sapı gibi alt beyin bölgeleri tarafından kontrol edilir ve bilinçli beyin merkezlerinin doğrudan müdahalesi olmadan gerçekleşir. Yani, bebek "ben şimdi emme hareketi yapayım" diye düşünmez, uyarı geldiğinde otomatik olarak tepki verir. Bu ifade de refleksler için doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, yeni doğan bir bebeğin refleksleri için "öğrenme yoluyla kazanılmıştır" ifadesi doğru değildir. Bu refleksler doğuştandır.
Cevap B seçeneğidir.
