Bir öğrenci laboratuvarda kan basıncı ölçümü yapmaktadır. Büyük tansiyonun 120 mmHg, küçük tansiyonun ise 80 mmHg olduğunu gözlemliyor. Bu durumda ortalama arter basıncı yaklaşık kaç mmHg'dir?
A) 80Merhaba sevgili öğrenciler!
Kan basıncı ölçümleri, vücudumuzdaki dolaşım sistemi hakkında önemli bilgiler verir. Büyük tansiyon (sistolik basınç) kalbin kanı pompaladığı anki en yüksek basıncı, küçük tansiyon (diyastolik basınç) ise kalp atışları arasındaki en düşük basıncı gösterir. Ortalama arter basıncı (OAB) ise doku ve organların yeterli kan akışını alması için gereken ortalama basıncı temsil eder. Bu değeri hesaplamak için özel bir formül kullanırız.
Şimdi sorumuzdaki değerleri kullanarak ortalama arter basıncını adım adım hesaplayalım:
Ortalama arter basıncı, diyastolik basıncın ve nabız basıncının üçte birinin toplamı olarak hesaplanır. Nabız basıncı ise sistolik basınç ile diyastolik basınç arasındaki farktır.
Formül şu şekildedir: $OAB = DP + rac{1}{3} \times (SP - DP)$
Veya eşdeğer bir başka formül: $OAB = rac{(2 \times DP) + SP}{3}$
Biz ilk formülü kullanarak ilerleyelim, çünkü nabız basıncı kavramını da görmüş oluruz.
Nabız Basıncı = Sistolik Basınç (SP) - Diyastolik Basınç (DP)
Nabız Basıncı = $120 \text{ mmHg} - 80 \text{ mmHg} = 40 \text{ mmHg}$
$OAB = DP + rac{1}{3} \times (\text{Nabız Basıncı})$
$OAB = 80 \text{ mmHg} + rac{1}{3} \times (40 \text{ mmHg})$
$OAB = 80 \text{ mmHg} + 13.33... \text{ mmHg}$
$OAB \approx 93.33 \text{ mmHg}$
Hesaplamalar sonucunda ortalama arter basıncını yaklaşık olarak 93.33 mmHg bulduk. Seçeneklerimize baktığımızda, bu değere en yakın olan seçenek 93 mmHg'dir.
Bu hesaplama, vücudumuzdaki organların ne kadar iyi perfüze edildiğini (kanlandığını) gösteren önemli bir göstergedir. Sağlıklı bir yetişkinde ortalama arter basıncı genellikle 70-100 mmHg arasında olmalıdır.
Cevap B seçeneğidir.
