Anayasa nedir Test 2

1921 Anayasası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Laiklik ilkesi anayasaya girmiştir.
B) Güçler birliği ilkesi benimsenmiştir.
C) Çok partili siyasi hayata geçilmiştir.
D) Cumhuriyet resmen ilan edilmiştir.

Sevgili öğrenciler, 1921 Anayasası, Türk tarihinin çok önemli bir dönüm noktası olan Kurtuluş Savaşı yıllarında kabul edilmiş ilk anayasamızdır. Bu anayasa, olağanüstü koşulların bir ürünü olduğu için bazı kendine özgü özelliklere sahiptir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:

• A) Laiklik ilkesi anayasaya girmiştir.

  Bu ifade doğru değildir. Laiklik ilkesi, 1921 Anayasası'nda yer almamıştır. Laiklik ilkesinin anayasaya girişi, 1924 Anayasası'nda yapılan değişikliklerle (özellikle 1928'de "Devletin dini İslam'dır" maddesinin çıkarılması ve 1937'de laikliğin anayasa metnine eklenmesi) gerçekleşmiştir. 1921 Anayasası döneminde henüz bu ilke anayasal bir madde haline gelmemiştir.

• B) Güçler birliği ilkesi benimsenmiştir.

  Bu ifade doğrudur. 1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Kurtuluş Savaşı'nın getirdiği acil durumlar ve hızlı karar alma ihtiyacı nedeniyle yasama (kanun yapma), yürütme (kanunları uygulama) ve yargı (adaleti sağlama) yetkilerini Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde toplamıştır. Bu duruma "Meclis Hükümeti Sistemi" denir ve güçler birliği ilkesinin bir uygulamasıdır. Amaç, savaş koşullarında devletin daha etkin ve hızlı hareket edebilmesini sağlamaktı.

• C) Çok partili siyasi hayata geçilmiştir.

  Bu ifade doğru değildir. Çok partili siyasi hayata geçiş denemeleri Cumhuriyet'in ilanından sonra başlamış (örneğin Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924'te kurulmuştur), ancak tam anlamıyla çok partili hayata geçiş II. Dünya Savaşı sonrasına (1946 seçimleri ve sonrası) denk gelmektedir. 1921 Anayasası döneminde siyasi partiler henüz kurulmamıştı ve tek meclis çatısı altında farklı gruplar bulunsa da bu çok partili siyasi hayat anlamına gelmiyordu.

• D) Cumhuriyet resmen ilan edilmiştir.

  Bu ifade doğru değildir. Cumhuriyet, 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilmiştir. 1921 Anayasası ise 20 Ocak 1921'de kabul edilmiştir. 1921 Anayasası, egemenliğin millete ait olduğunu vurgulamış olsa da devletin yönetim şeklini "Cumhuriyet" olarak açıkça belirtmemiştir. Bu değişiklik 1923'te yapılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, 1921 Anayasası ile ilgili doğru ifade güçler birliği ilkesinin benimsenmiş olmasıdır.

Cevap B seçeneğidir.