Bir öğrenci kapalı tohumlu bitkilerdeki çift döllenme olayını incelerken aşağıdaki gözlemleri yapmıştır:
I. Polen tüpü mikropil bölgesinden embriyo kesesine girer
II. Bir sperm çekirdeği yumurta hücresi ile birleşir
III. Diğer sperm çekirdeği merkezi hücredeki iki polar çekirdek ile birleşir
IV. Döllenme sonucu oluşan zigot, endospermi meydana getirir
Buna göre öğrencinin gözlemlerinden hangisi yanlıştır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
Sevgili öğrenciler, bu soru kapalı tohumlu bitkilerde gerçekleşen çift döllenme olayını anlamamızı istiyor. Çift döllenme, sadece kapalı tohumlu bitkilere özgü, embriyo ve besin dokusu olan endospermin aynı anda oluştuğu çok özel bir olaydır. Şimdi gözlemleri adım adım inceleyelim:
- I. Polen tüpü mikropil bölgesinden embriyo kesesine girer: Bu ifade doğrudur. Polen tüpü, genellikle tohum taslağının mikropil adı verilen açıklığından embriyo kesesine ulaşır. Bu, sperm çekirdeklerinin yumurta hücresine ve merkezi hücreye ulaşması için en yaygın yoldur.
- II. Bir sperm çekirdeği yumurta hücresi ile birleşir: Bu ifade de doğrudur. Çift döllenmenin ilk aşaması budur. Polen tüpü embriyo kesesine iki sperm çekirdeği bırakır. Bu sperm çekirdeklerinden biri, yumurta hücresi ile birleşerek diploid ($2n$) zigotu oluşturur. Bu zigot daha sonra embriyoyu geliştirecektir.
- III. Diğer sperm çekirdeği merkezi hücredeki iki polar çekirdek ile birleşir: Bu ifade de doğrudur. Çift döllenmenin ikinci aşaması budur. İkinci sperm çekirdeği, embriyo kesesinin ortasında bulunan ve genellikle iki polar çekirdek içeren merkezi hücre ile birleşir. Bu birleşme sonucunda triploid ($3n$) bir yapı olan primer endosperm çekirdeği oluşur.
- IV. Döllenme sonucu oluşan zigot, endospermi meydana getirir: Bu ifade yanlıştır. Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, döllenme sonucu oluşan zigot (yumurta hücresi ile bir sperm çekirdeğinin birleşmesiyle oluşan $2n$ yapı) embriyoyu meydana getirir. Endosperm ise, ikinci sperm çekirdeğinin merkezi hücredeki iki polar çekirdek ile birleşmesiyle oluşan triploid ($3n$) primer endosperm çekirdeğinden gelişir. Endosperm, gelişmekte olan embriyo için besin deposu görevi görür.
Bu durumda, öğrencinin dördüncü gözlemi çift döllenme sürecindeki yapıların gelişimini yanlış belirtmiştir.
Cevap D seçeneğidir.
