Bir bitki türünde çiçekler erselik (hem erkek hem dişi organa sahip) yapıda olmasına rağmen kendine döllenme gerçekleşmemektedir. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Erkek ve dişi organların farklı zamanlarda olgunlaşması
B) Polenlerin dişi organ tepeciğine ulaşamaması
C) Çiçeklerde nektar bulunmaması
D) Tohum oluşumunun gerçekleşmemesi
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım inceleyerek, bitkilerdeki üreme stratejilerini daha iyi anlamaya çalışalım.
Sorumuzda, erselik çiçeklere sahip bir bitki türünde kendine döllenmenin gerçekleşmediği belirtiliyor. Erselik çiçekler hem erkek (polen üreten) hem de dişi (yumurta hücresi içeren) organlara sahip oldukları halde, neden kendi kendilerine döllenemiyorlar? İşte bu sorunun cevabını bulmak için seçenekleri değerlendirelim:
- A) Erkek ve dişi organların farklı zamanlarda olgunlaşması: Bu seçenek oldukça mantıklı! Eğer bir bitkide erkek organlar (örneğin, polenler) dişi organlar (örneğin, tepecik) olgunlaşmadan önce veya sonra olgunlaşıyorsa, bitki kendi polenleriyle döllenemez. Bu duruma dikogami denir ve bitkilerde kendi kendine döllenmeyi engellemek için yaygın bir mekanizmadır.
- B) Polenlerin dişi organ tepeciğine ulaşamaması: Eğer polenler tepeciğe ulaşamıyorsa döllenme zaten gerçekleşmez. Ancak soruda, bitkinin erselik olduğu belirtilmiş, yani teorik olarak polenlerin tepeciğe ulaşma imkanı var. Bu seçenek, kendine döllenmenin neden gerçekleşmediğini tam olarak açıklamaz.
- C) Çiçeklerde nektar bulunmaması: Nektar, böcekler gibi tozlaştırıcı hayvanları çekmek için üretilir. Nektar olmaması tozlaşmayı zorlaştırabilir, ancak erselik bir bitki rüzgarla veya başka yollarla kendi kendini dölleyebilir. Bu nedenle, nektar eksikliği kendine döllenmenin gerçekleşmemesi için yeterli bir sebep değildir.
- D) Tohum oluşumunun gerçekleşmemesi: Tohum oluşumu gerçekleşmiyorsa, bu döllenmenin zaten olmadığını gösterir. Ancak sorumuz, döllenmenin neden gerçekleşmediğini soruyor. Bu seçenek, sonucu belirtiyor, nedeni değil.
Gördüğümüz gibi, en mantıklı açıklama A seçeneğinde verilmiştir. Erkek ve dişi organların farklı zamanlarda olgunlaşması, bitkinin kendi kendine döllenmesini engelleyen etkili bir mekanizmadır.
Cevap A seçeneğidir.
