Gregor Mendel kimdir (Kalıtımın babası) Test 2

Bir bezelye çaprazlamasında AaBb genotipli iki birey çaprazlandığında, AABB genotipli bireylerin oluşma olasılığı nedir?

A) 1/2
B) 1/4
C) 1/8
D) 1/16

• Adım 1: Soruyu Anlayalım ve Genleri Ayıralım

  Bize verilen bilgiye göre, genotipi AaBb olan iki birey çaprazlanıyor ve bu çaprazlama sonucunda AABB genotipli bireylerin oluşma olasılığı soruluyor. Bu tür iki farklı genin (A/a ve B/b) kalıtımını içeren çaprazlamalara dihibrit çaprazlama denir. Mendel'in bağımsız açılım yasasına göre, farklı genlerin (burada A/a ve B/b) kalıtımı birbirinden bağımsızdır. Bu önemli ilke sayesinde, her bir geni ayrı ayrı ele alıp olasılıklarını hesaplayabilir ve sonra bu olasılıkları birleştirebiliriz.

• Adım 2: 'A' Geni İçin Çaprazlamayı İnceleyelim

  İlk olarak, sadece 'A' genini dikkate alarak çaprazlamayı inceleyelim. Her iki ebeveynin de genotipi Aa olduğu için, çaprazlama Aa x Aa şeklindedir. Bu çaprazlamadan oluşabilecek genotipleri ve olasılıklarını bulalım:

  Aa genotipli bir bireyden gelebilecek gametler: A (büyük A) ve a (küçük a). Her bir gametin oluşma olasılığı $rac{1}{2}$'dir.

  Diğer Aa genotipli bireyden gelebilecek gametler de aynı şekilde A ve a olup, her birinin olasılığı $rac{1}{2}$'dir.

  Bu gametlerin birleşmesiyle oluşacak yavruların genotipleri ve olasılıkları şöyledir:

  AA genotipinin oluşma olasılığı: (A gameti x A gameti) = $rac{1}{2} * rac{1}{2} = rac{1}{4}$

  Aa genotipinin oluşma olasılığı: (A gameti x a gameti) + (a gameti x A gameti) = $rac{1}{4} + rac{1}{4} = rac{2}{4}$

  aa genotipinin oluşma olasılığı: (a gameti x a gameti) = $rac{1}{2} * rac{1}{2} = rac{1}{4}$

  Bizim aradığımız AABB genotipinin ilk kısmı olan AA genotipinin oluşma olasılığı $rac{1}{4}$'tür.

• Adım 3: 'B' Geni İçin Çaprazlamayı İnceleyelim

  Şimdi de 'B' genini dikkate alarak çaprazlamayı inceleyelim. Her iki ebeveynin de genotipi Bb olduğu için, çaprazlama Bb x Bb şeklindedir. Bu çaprazlama, 'A' geni çaprazlamasıyla tamamen aynı mantıkla ilerler:

  Bb genotipli bir bireyden gelebilecek gametler: B (büyük B) ve b (küçük b). Her bir gametin oluşma olasılığı $rac{1}{2}$'dir.

  Diğer Bb genotipli bireyden gelebilecek gametler de aynı şekilde B ve b olup, her birinin olasılığı $rac{1}{2}$'dir.

  Bu gametlerin birleşmesiyle oluşacak yavruların genotipleri ve olasılıkları şöyledir:

  BB genotipinin oluşma olasılığı: (B gameti x B gameti) = $rac{1}{2} * rac{1}{2} = rac{1}{4}$

  Bb genotipinin oluşma olasılığı: (B gameti x b gameti) + (b gameti x B gameti) = $rac{1}{4} + rac{1}{4} = rac{2}{4}$

  bb genotipinin oluşma olasılığı: (b gameti x b gameti) = $rac{1}{2} * rac{1}{2} = rac{1}{4}$

  Bizim aradığımız AABB genotipinin ikinci kısmı olan BB genotipinin oluşma olasılığı $rac{1}{4}$'tür.

• Adım 4: İki Olasılığı Birleştirelim

  A ve B genlerinin kalıtımı birbirinden bağımsız olaylar olduğu için, AABB genotipinin oluşma olasılığını bulmak için, AA genotipinin oluşma olasılığı ile BB genotipinin oluşma olasılığını çarparız. Bu, olasılık teorisindeki "bağımsız olayların çarpımı" kuralıdır.

  P(AABB) = P(AA) * P(BB)

  P(AABB) = $rac{1}{4} * rac{1}{4}$

  P(AABB) = $rac{1}{16}$

  Yani, AaBb genotipli iki birey çaprazlandığında, AABB genotipli bir bireyin oluşma olasılığı $rac{1}{16}$'dır.

Cevap D seçeneğidir.