3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla kaynaştırma harfi kullanılmıştır?
A) Evine doğru yürüyordu.
B) Pencereden dışarıyı seyretti.
C) Yeni aldığı kitabı okuyor.
D) Babasının sözünü dinledi.
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden, içinde birden fazla kaynaştırma harfi bulunan cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle kaynaştırma harflerini ve ne işe yaradıklarını hatırlayalım:
- Kaynaştırma Harfleri (Koruyucu Ünsüzler): Türkçede iki ünlü harfin yan yana gelmesini engellemek için kullanılan harflerdir. Bunlar y, ş, s, n harfleridir (akılda kalması için "YaŞaSıN" kelimesiyle kodlanır).
- Bu harfler genellikle iyelik ekleri, hal ekleri veya bazı ek fiillerin çekimlerinde, ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde ortaya çıkar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve her bir cümlede kaç tane kaynaştırma harfi olduğunu bulalım:
- A) Evine doğru yürüyordu.
- "Evi-n-e": Burada "evi" (iyelik eki almış kelime) ile "-e" (yönelme eki) arasına "n" kaynaştırma harfi girmiştir.
- Bu cümlede toplam 1 kaynaştırma harfi vardır.
- B) Pencereden dışarıyı seyretti.
- "dışarı-y-ı": Burada "dışarı" kelimesi ile "-ı" (belirtme eki) arasına "y" kaynaştırma harfi girmiştir.
- Bu cümlede toplam 1 kaynaştırma harfi vardır.
- C) Yeni aldığı kitabı okuyor.
- Bu cümlede "aldığı", "kitabı", "okuyor" kelimelerinde ünlü ile başlayan bir ekten önce gelen ve iki ünlüyü ayıran herhangi bir kaynaştırma harfi bulunmamaktadır.
- Bu cümlede toplam 0 kaynaştırma harfi vardır.
- D) Babasının sözünü dinledi.
- "Baba-s-ı": "baba" kelimesi ile 3. tekil şahıs iyelik eki "-ı" arasına "s" kaynaştırma harfi girmiştir. (1. kaynaştırma harfi)
- "baba-sı-n-ın": "babası" (iyelik eki almış kelime) ile tamlayan eki "-ın" arasına "n" kaynaştırma harfi girmiştir. (2. kaynaştırma harfi)
- "Sözü-n-ü": "sözü" (3. tekil şahıs iyelik eki almış kelime) ile belirtme eki "-ü" arasına "n" kaynaştırma harfi girmiştir. (3. kaynaştırma harfi)
- Bu cümlede toplam 3 kaynaştırma harfi vardır.
Gördüğümüz gibi, D seçeneğindeki cümlede 3 tane kaynaştırma harfi kullanılmıştır. Bu da "birden fazla" olma koşulunu sağlamaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
