Bir psikolog, video oyunu bağımlılığı olan bireylerin gerçek hayattaki sosyal ilişkilerde zorlandığını ve sanal dünyada daha fazla zaman geçirdikçe bu zorluğun arttığını tespit ediyor. Bu durum hangi psikolojik kuramla en iyi şekilde açıklanır?
A) Bilişsel davranışçı kuram
B) Psikanalitik kuram
C) Biyolojik kuram
D) Hümanist kuram
Bu soruyu çözerken, her bir kuramın temel prensiplerini ve sorudaki durumla nasıl ilişkili olabileceğini düşünelim.
- A) Bilişsel Davranışçı Kuram: Bu kuram, bireylerin düşüncelerinin, duygularının ve davranışlarının birbiriyle ilişkili olduğunu vurgular. Video oyunu bağımlılığı olan bir bireyin, gerçek hayattaki sosyal ilişkilerde zorlanması ve bu zorluk arttıkça sanal dünyaya daha fazla yönelmesi, bilişsel davranışçı kuramla açıklanabilir. Çünkü kişi, gerçek hayattaki sosyal etkileşimlerle ilgili olumsuz düşüncelere sahip olabilir ve bu düşünceler onu sanal dünyaya yönlendirerek bir davranış döngüsü yaratır.
- B) Psikanalitik Kuram: Bu kuram, bilinçdışı süreçleri, geçmiş deneyimleri ve içgüdüsel dürtüleri vurgular. Video oyunu bağımlılığının altında yatan bilinçdışı çatışmalar veya çözülmemiş travmalar olabileceğini öne sürer. Ancak sorudaki durum, doğrudan psikanalitik bir açıklamadan ziyade, davranışsal bir örüntüyü işaret etmektedir.
- C) Biyolojik Kuram: Bu kuram, davranışların genetik, nörolojik ve hormonal faktörlerle ilişkili olduğunu savunur. Video oyunu bağımlılığının beyindeki ödül mekanizmalarını etkilemesi veya genetik yatkınlıkla ilişkili olması mümkündür. Ancak sorudaki durum, sosyal ilişkilerdeki zorluk ve sanal dünyaya yönelme arasındaki ilişkiyi vurguladığı için biyolojik kuram tam olarak açıklayıcı değildir.
- D) Hümanist Kuram: Bu kuram, bireyin öznel deneyimlerini, kendini gerçekleştirme potansiyelini ve özgür iradesini vurgular. Video oyunu bağımlılığının, bireyin kendini gerçekleştirme ihtiyacını sanal dünyada tatmin etme çabası olarak görülebilir. Ancak sorudaki durum, sosyal ilişkilerdeki zorluk ve bu zorluğun sanal dünyaya yönelmeyi artırması üzerine odaklandığı için hümanist kuram da tam olarak açıklayıcı değildir.
Sonuç olarak, video oyunu bağımlılığı olan bireylerin gerçek hayattaki sosyal ilişkilerde zorlanması ve bu zorluğun sanal dünyaya yönelmeyi artırması durumu, bilişsel davranışçı kuram ile en iyi şekilde açıklanır. Çünkü bu kuram, düşünceler, duygular ve davranışlar arasındaki ilişkiyi vurgulayarak, bireyin olumsuz düşüncelerinin davranışlarını nasıl etkilediğini anlamamıza yardımcı olur.
Cevap A seçeneğidir.
