9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kip kayması yoktur?
A) Yarın akşam misafirler geliyor.Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkçede sıkça karşılaşılan "kip kayması" (zaman kayması veya anlam kayması) konusunu inceleyeceğiz. Kip kayması, bir fiilin çekimlendiği kipin, cümlenin anlamında ifade edilen zaman veya durumla uyuşmaması durumudur. Genellikle gelecek zamanlı bir eylemin şimdiki zaman kipiyle anlatılması veya geniş zamanlı bir eylemin farklı bir kiple anlatılması şeklinde karşımıza çıkar.
"Yarın akşam" ifadesi, eylemin gelecekte gerçekleşeceğini belirtir. Ancak "geliyor" fiili şimdiki zaman kipindedir. Gelecek zamanlı bir eylem için şimdiki zaman kipi kullanıldığı için burada kip kayması vardır. Doğrusu "Yarın akşam misafirler gelecek." olmalıdır.
"Gelecek hafta" ifadesi, eylemin gelecekte gerçekleşeceğini belirtir. Ancak "başlıyor" fiili şimdiki zaman kipindedir. Gelecek zamanlı bir eylem için şimdiki zaman kipi kullanıldığı için burada da kip kayması vardır. Doğrusu "Gelecek hafta sınavlar başlayacak." olmalıdır.
"Her gün" ifadesi, eylemin düzenli olarak tekrarlandığını, yani bir alışkanlık veya geniş zamanlı bir durumu ifade eder. "Gidiyorum" fiili şimdiki zaman kipindedir. Türkçede şimdiki zaman kipi, sadece o an yapılan eylemleri değil, aynı zamanda belirli bir süre devam eden alışkanlıkları veya genel geçer durumları da anlatabilir. "Her gün okula servisle gidiyorum" cümlesi, "Şu anda her gün okula servisle gitme alışkanlığım var" anlamını taşır ve dil bilgisi açısından doğru, doğal bir kullanımdır. Bu nedenle burada kip kayması yoktur.
"Önümüzdeki ay" ifadesi, eylemin gelecekte gerçekleşeceğini belirtir. Ancak "yapıyoruz" fiili şimdiki zaman kipindedir. Gelecek zamanlı bir eylem için şimdiki zaman kipi kullanıldığı için burada da kip kayması vardır. Doğrusu "Önümüzdeki ay tatil yapacağız." olmalıdır.
Cevap C seçeneğidir.
