Bu soruda, Türkiye'de çıkarılan madenlerin ekonomik değerleri ve ihracat gelirleri içindeki payları karşılaştırılmaktadır. Her bir seçeneği ayrı ayrı değerlendirelim:
- A) Bor mineralleri: Türkiye, dünya bor rezervlerinin önemli bir kısmına sahip olup, bor mineralleri üretiminde ve ihracatında dünya lideridir. Bor ve bor ürünleri, cam, seramik, deterjan, tarım, uzay ve savunma sanayii gibi birçok stratejik alanda kullanılmaktadır. Bu nedenle, bor mineralleri Türkiye'nin ihracat gelirleri içinde oldukça yüksek ve önemli bir paya sahiptir.
- B) Altın: Türkiye'de son yıllarda altın üretimi artış göstermektedir. Altın, yüksek birim değere sahip değerli bir maden olup, hem yatırım aracı hem de sanayide (mücevherat, elektronik vb.) kullanılan stratejik bir üründür. Çıkarılan altın, doğrudan veya işlenerek ülke ihracat gelirlerine önemli katkı sağlamaktadır.
- C) Taş kömürü: Türkiye'de taş kömürü yatakları (özellikle Zonguldak havzası) bulunsa da, ülkenin enerji ve sanayi (demir-çelik sanayii için kok kömürü) ihtiyacını karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle Türkiye, taş kömürünün önemli bir kısmını ithal etmektedir. Kendi üretimi ise büyük ölçüde iç piyasada tüketilmektedir. Dolayısıyla, ham taş kömürünün doğrudan ihracat gelirleri içindeki payı oldukça düşüktür, hatta yok denecek kadar azdır.
- D) Demir: Türkiye, demir cevheri yataklarına sahiptir ve demir cevheri üretimi yapmaktadır. Ancak Türkiye aynı zamanda dünyanın önde gelen demir-çelik üreticilerinden biridir. Bu büyük sanayi, çok yoğun demir cevheri tüketir. Ülke içindeki demir cevheri üretimi, demir-çelik sanayisinin ihtiyacını karşılamakta yetersiz kaldığı için, Türkiye önemli miktarda demir cevheri ithal etmektedir. Bu durum, çıkarılan demir cevherinin neredeyse tamamının ülke içinde tüketilmesine ve doğrudan ham demir cevheri ihracatının diğer seçeneklere göre en düşük paya sahip olmasına neden olmaktadır. Demir-çelik ürünleri ihraç edilse de, soruda ham madenin ihracat payı sorulmaktadır.
Bor mineralleri ve altın, Türkiye'nin önemli ihracat kalemleridir. Taş kömürü ve demir ise, ülke içindeki yoğun talep ve yetersiz üretim nedeniyle büyük ölçüde iç piyasada tüketilmekte veya ithal edilmektedir. Her ikisinin de ham maden olarak ihracat gelirleri içindeki payı çok düşüktür. Ancak, Türkiye'nin demir-çelik sanayisinin devasa boyutu ve bu sanayinin ham demir cevherine olan sürekli ve yüksek talebi göz önüne alındığında, çıkarılan demir cevherinin neredeyse tamamı iç piyasada eritilmekte ve hatta ithalatla desteklenmektedir. Bu durum, ham demir cevherinin doğrudan ihracatının diğer seçeneklere göre en düşük paya sahip olmasına yol açmaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
