1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi kullanılmamıştır?
A) Koşarak okula yetişmeye çalıştı.
B) Gülü seven dikenine katlanır.
C) Okuyan insanlar daha geniş ufuklara sahiptir.
D) Yarın sınav için ders çalışacağım.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, Türkçenin önemli konularından biri olan "fiilimsi" kavramını anlamamız ve cümlelerde fiilimsileri doğru bir şekilde tespit etmemiz isteniyor. Fiilimsiler, fiillerden türeyen ancak bir fiil gibi çekimlenmeyip cümlede isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen kelimelerdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Koşarak okula yetişmeye çalıştı.
- Bu cümlede iki adet fiilimsi bulunmaktadır:
- "Koşarak": "koş-" fiiline "-arak" zarf-fiil eki gelmiştir. Bu bir zarf-fiildir.
- "Yetişmeye": "yetiş-" fiiline "-me" isim-fiil eki gelmiştir. Bu bir isim-fiildir.
- Dolayısıyla bu cümlede fiilimsi kullanılmıştır.
- B) Gülü seven dikenine katlanır.
- Bu cümlede bir adet fiilimsi bulunmaktadır:
- "Seven": "sev-" fiiline "-en" sıfat-fiil eki gelmiştir. "Hangi gül?" sorusuna cevap verdiği için sıfat görevindedir. Bu bir sıfat-fiildir.
- Dolayısıyla bu cümlede fiilimsi kullanılmıştır.
- C) Okuyan insanlar daha geniş ufuklara sahiptir.
- Bu cümlede bir adet fiilimsi bulunmaktadır:
- "Okuyan": "oku-" fiiline "-an" sıfat-fiil eki gelmiştir. "Hangi insanlar?" sorusuna cevap verdiği için sıfat görevindedir. Bu bir sıfat-fiildir.
- Dolayısıyla bu cümlede fiilimsi kullanılmıştır.
- D) Yarın sınav için ders çalışacağım.
- Bu cümlede fiilimsi bulunmamaktadır.
- "Çalışacağım" kelimesi, "çalış-" fiilinin gelecek zaman kipiyle birinci tekil şahsa göre çekimlenmiş halidir. Yani bu bir çekimli fiildir, fiilimsi değildir.
- Cümledeki diğer kelimeler ("yarın", "sınav", "için", "ders") ise isim, zarf veya edat görevindedir. Hiçbirinde fiilimsi eki yoktur.
- Bu nedenle bu cümlede fiilimsi kullanılmamıştır.
Cevap D seçeneğidir.
