Bir önermenin niteliği, öznenin yüklemle ilişkisinin olumlu ya da olumsuz olmasına göre belirlenir. Buna göre aşağıdaki önermelerden hangisi niteliği bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Bazı kuşlar uçamaz.
B) Hiçbir gezegen canlı değildir.
C) Tüm metaller parlaktır.
D) İnsan düşünen bir varlıktır.
Öncelikle önermenin ne olduğunu ve niteliğinin nasıl belirlendiğini hatırlayalım.
- Önerme: Doğruluğu ya da yanlışlığı kanıtlanabilen yargılardır.
- Önermenin Niteliği: Önermenin öznesi ile yüklemi arasındaki ilişkinin olumlu veya olumsuz olmasına göre belirlenir.
- Olumlu Önerme: Öznenin yüklemi taşıdığını ifade eder. Örneğin: "Bütün insanlar akıllıdır."
- Olumsuz Önerme: Öznenin yüklemi taşımadığını ifade eder. Örneğin: "Hiçbir kedi köpek değildir."
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bazı kuşlar uçamaz. Bu önerme, kuşların bir kısmının uçma özelliğine sahip olmadığını belirtiyor. Yani olumsuz bir önerme.
- B) Hiçbir gezegen canlı değildir. Bu önerme, gezegenlerin canlı olma özelliğine sahip olmadığını belirtiyor. Yani olumsuz bir önerme.
- C) Tüm metaller parlaktır. Bu önerme, metallerin parlak olma özelliğine sahip olduğunu belirtiyor. Yani olumlu bir önerme.
- D) İnsan düşünen bir varlıktır. Bu önerme, insanın düşünebilme özelliğine sahip olduğunu belirtiyor. Yani olumlu bir önerme.
Gördüğümüz gibi A ve B seçenekleri olumsuz önermelerken, C ve D seçenekleri olumlu önermelerdir. Soru bizden niteliği bakımından farklı olanı bulmamızı istiyor. A seçeneği diğerlerinden farklıdır, çünkü A seçeneği olumsuz, diğer seçenekler ise olumludur.
Cevap A seçeneğidir.
