4. Bir ekonomide teknolojik ilerleme olmaksızın sadece sermaye birikimine dayalı büyümenin uzun vadede karşılaşacağı temel sorun aşağıdakilerden hangisidir?
A) Azalan verimler kanununun etkisiMerhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir ekonomide teknolojik ilerleme olmadan, sadece sermaye birikimiyle büyümenin uzun vadede neden sürdürülemez hale geldiği temel sorunu anlamamız isteniyor. Şimdi bu kavramı adım adım inceleyelim:
Sermaye birikimi, bir ekonomide üretimde kullanılan fiziksel sermayenin (fabrikalar, makineler, yollar, binalar gibi) miktarının artırılması anlamına gelir. Daha fazla makine, daha fazla fabrika, daha fazla altyapı demektir.
Bir ekonomide başlangıçta daha fazla sermaye, daha fazla üretim yapılmasına olanak tanır. Örneğin, bir işçi daha fazla ve daha iyi makineyle çalıştığında, daha verimli hale gelir ve daha fazla ürün üretebilir. Bu da ekonomik büyümeyi tetikler.
Teknolojik ilerleme, üretim süreçlerinin daha verimli hale gelmesi, yeni ve daha iyi ürünlerin ortaya çıkması veya aynı kaynaklarla daha fazla üretim yapabilme yeteneğidir. Soru, bu tür bir ilerlemenin olmadığını varsayıyor. Yani, makineler daha akıllı veya daha verimli hale gelmiyor, sadece sayıları artıyor.
İşte kilit nokta burası! Azalan verimler kanunu (veya azalan marjinal verimler kanunu), diğer tüm üretim faktörleri (işgücü, teknoloji vb.) sabit tutulurken, sadece bir üretim faktörünün (örneğin sermayenin) miktarının artırılması durumunda, bu faktörün her ek biriminin sağladığı ek çıktının (marjinal ürünün) zamanla azalacağını ifade eder.
Basit bir örnekle açıklayalım: Bir tarlada çalışan sabit sayıda işçiniz var. Başlangıçta, tarlaya birkaç traktör eklemek üretimi önemli ölçüde artırır. Ancak tarlaya sürekli yeni traktörler eklemeye devam ederseniz (işçi sayısı ve tarlanın büyüklüğü sabitken), bir noktadan sonra her ek traktörün üretime katkısı giderek azalır. Hatta o kadar çok traktör olabilir ki, işçiler onları kullanmakta zorlanır veya tarlanın kapasitesi dolar. Yani, her ek sermaye birimi (traktör) daha az ek ürün (hasat) sağlar.
Teknolojik ilerleme olmadan, bir ekonomi sadece sermaye birikimine dayandığında, azalan verimler kanunu devreye girer. Ekonomi daha fazla sermaye biriktirdikçe, her ek sermaye biriminin üretime katkısı giderek azalır. Sonunda, sermaye birikimi devam etse bile, kişi başına düşen üretim artışı durma noktasına gelir ve ekonomik büyüme yavaşlar, hatta durur. Bu durum, ekonominin bir "durağan duruma" (steady state) ulaşması anlamına gelir. Bu nedenle, uzun vadede sürdürülebilir büyüme için teknolojik ilerleme vazgeçilmezdir, çünkü teknoloji, azalan verimler kanununun etkisini aşarak üretim fonksiyonunu yukarı doğru kaydırır.
Diğer seçenekler neden doğru değil?
Bu açıklamalar ışığında, teknolojik ilerleme olmaksızın sadece sermaye birikimine dayalı büyümenin uzun vadede karşılaşacağı temel sorun, azalan verimler kanununun etkisiyle büyümenin yavaşlaması ve durmasıdır.
Cevap A seçeneğidir.