Bir hücrenin interfaz evresinde gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi, hem mitoz hem de mayoz bölünme öncesinde ortak olarak gözlenir?
A) Homolog kromozomların sinapsis yapması
B) Tetrat oluşumu ve krossing over
C) Sentriyollerin kutuplara hareketi
D) DNA'nın kendini eşlemesi ve organel sayısının artması
Merhaba sevgili öğrenciler! Hücre bölünmeleri, canlıların büyümesi, gelişmesi, yenilenmesi ve üremesi için hayati süreçlerdir. Mitoz ve mayoz bölünme öncesinde hücrenin hazırlık yaptığı evreye interfaz denir. Bu evrede gerçekleşen olayları ve bunların mitoz ile mayoz arasındaki ortaklığını inceleyelim.
-
A) Homolog kromozomların sinapsis yapması: Sinapsis, homolog kromozomların birbirleriyle eşleşerek yan yana gelmesi olayıdır. Bu olay, sadece mayoz bölünmenin birinci profaz evresinde (Profaz I) gerçekleşir. Mitoz bölünmede homolog kromozomlar bir araya gelmez ve sinapsis yapmaz. Dolayısıyla bu, ortak bir olay değildir ve interfazda değil, profazda gerçekleşir.
-
B) Tetrat oluşumu ve krossing over: Tetrat, sinapsis yapmış homolog kromozom çiftinin oluşturduğu dört kromatitli yapıdır. Krossing over ise bu tetratlar arasında genetik madde alışverişidir. Her iki olay da sadece mayoz bölünmenin birinci profaz evresinde (Profaz I) meydana gelir ve genetik çeşitliliği sağlar. Mitozda ve interfazda bu olaylar gözlenmez.
-
C) Sentriyollerin kutuplara hareketi: Sentriyoller, hayvan hücrelerinde ve bazı ilkel bitkilerde bulunan, iğ ipliklerinin oluşumunda görevli organellerdir. Sentriyoller interfazın S evresinde eşlenir ancak kutuplara doğru hareketleri, hücre bölünmesinin başlangıcı olan profaz evresinde (hem mitozda hem de mayoz I'de) gerçekleşir. Soru interfaz evresinde gerçekleşen bir olayı sorduğu için bu seçenek doğru değildir.
-
D) DNA'nın kendini eşlemesi ve organel sayısının artması: İnterfaz evresi, G1, S ve G2 olmak üzere üç alt evreden oluşur.
- G1 evresi: Hücre büyür, metabolik faaliyetler hızlanır, organel sayısı artar ve protein sentezi yoğunlaşır.
- S evresi: DNA kendini eşler (replikasyon), böylece her kromozom iki kardeş kromatitten oluşur.
- G2 evresi: Hücre bölünmesi için gerekli son hazırlıklar yapılır, organel sayısı artmaya devam eder ve bölünme için gerekli proteinler sentezlenir.
Bu olayların tamamı (DNA eşlenmesi ve organel sayısının artması), hem mitoz hem de mayoz bölünme öncesindeki interfaz evresinde ortak olarak gerçekleşir. Hücrenin bölünmeye hazır hale gelmesi için bu adımlar zorunludur.
Bu bilgiler ışığında, hem mitoz hem de mayoz bölünme öncesinde interfaz evresinde ortak olarak gözlenen olay, DNA'nın kendini eşlemesi ve organel sayısının artmasıdır.
Cevap D seçeneğidir.
