Öğrencilerin bir konuyu ne derecede öğrendiklerini belirlemek için dönem sonunda yapılan ve not verme amacı taşıyan değerlendirme türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tanılayıcı değerlendirme
B) Biçimlendirici değerlendirme
C) Summatif değerlendirme
D) Öz değerlendirme
Sevgili öğrenciler, bu soru, eğitimde kullanılan farklı değerlendirme türlerini anlamamızı istiyor. Bir konuyu ne kadar öğrendiğimizi belirlemek ve not vermek amacıyla yapılan değerlendirme türünü bulmak için seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tanılayıcı değerlendirme: Bu değerlendirme türü, bir öğrenme süreci başlamadan önce veya sürecin başında yapılır. Amacı, öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerini, ön bilgilerini, güçlü ve zayıf yönlerini belirlemektir. Örneğin, bir üniteye başlamadan önce yapılan bir ön test, tanılayıcı değerlendirmeye örnektir. Not verme amacı taşımaz, daha çok yol gösterme amacı güder.
- B) Biçimlendirici değerlendirme: Bu değerlendirme türü, öğrenme süreci devam ederken yapılır. Amacı, öğrencilerin öğrenme eksiklerini ve güçlüklerini anında tespit etmek, onlara geri bildirim sağlamak ve öğretim sürecini bu geri bildirimlere göre şekillendirmektir. Kısa sınavlar, ödevler, derse katılım gözlemleri biçimlendirici değerlendirmeye örnek olabilir. Genellikle not verme amacı taşımaz, öğrenmeyi destekleme ve iyileştirme amacı güder.
- C) Summatif değerlendirme: Bu değerlendirme türü, bir öğrenme sürecinin (dönem, ünite, kurs vb.) sonunda yapılır. Amacı, öğrencilerin belirli bir öğrenme dönemi sonunda ne kadar öğrendiklerini, hedeflenen kazanımlara ne derecede ulaştıklarını belirlemek ve bu başarıyı bir notla (puanla) ifade etmektir. Dönem sonu sınavları, final sınavları, proje sunumları summatif değerlendirmeye en iyi örneklerdir. Soru metninde belirtilen "dönem sonunda yapılan ve not verme amacı taşıyan" tanımına tam olarak uymaktadır.
- D) Öz değerlendirme: Bu değerlendirme türü, öğrencilerin kendi öğrenme süreçleri ve ürünleri hakkında düşünmeleri, kendi performanslarını değerlendirmeleri ve güçlü/zayıf yönlerini belirlemeleridir. Öğrencilerin kendi öğrenmelerinin sorumluluğunu almalarına yardımcı olur. Not verme amacı taşımaz, öğrencinin farkındalığını artırma amacı güder.
Soru, "dönem sonunda yapılan ve not verme amacı taşıyan" değerlendirme türünü sorduğu için, bu tanıma en uygun seçenek Summatif değerlendirmedir.
Cevap C seçeneğidir.
