Kasılma sırasında aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşir?
A) A bandının boyu kısalır
B) H bandının boyu uzar
C) I bandının boyu kısalır
D) Z çizgileri birbirinden uzaklaşır
Sevgili öğrenciler, kasılma sırasında kas liflerinde meydana gelen değişiklikleri anlamak için kasılma mekanizmasını, yani kayan filamentler teorisini hatırlamamız gerekiyor. Bu teoriye göre, kasılma sırasında aktin (ince) ve miyozin (kalın) filamentleri birbirleri üzerinde kayar. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) A bandının boyu kısalır: Bu ifade yanlıştır. A bandı, miyozin filamentlerinin (kalın filamentler) boyunu temsil eder. Kasılma sırasında miyozin filamentlerinin kendisi kısalmaz, sadece aktin filamentleri miyozinler üzerinde kayar. Bu nedenle A bandının boyu kasılma sırasında değişmez.
- B) H bandının boyu uzar: Bu ifade de yanlıştır. H bandı, sarkomerin ortasında sadece miyozin filamentlerini içeren bölgedir. Kasılma sırasında aktin filamentleri merkeze doğru kaydıkça, H bandı kısalır ve şiddetli kasılmalarda tamamen kaybolabilir. Uzaması söz konusu değildir.
- C) I bandının boyu kısalır: Bu ifade doğrudur. I bandı, sadece aktin filamentlerini (ince filamentler) içeren ve iki komşu sarkomerin Z çizgileri arasında kalan açık renkli bölgedir. Kasılma sırasında aktin filamentleri miyozin filamentleri üzerine doğru kaydıkça, I bandının boyu belirgin şekilde kısalır.
- D) Z çizgileri birbirinden uzaklaşır: Bu ifade yanlıştır. Z çizgileri, bir sarkomerin sınırlarını belirler. Kasılma sırasında sarkomerin boyu kısalır ve dolayısıyla Z çizgileri birbirine yaklaşır, uzaklaşmaz.
Özetle, kasılma sırasında sarkomerin boyu kısalır, Z çizgileri birbirine yaklaşır, I bandı kısalır ve H bandı kısalır (hatta kaybolur). A bandının boyu ise değişmez.
Cevap C seçeneğidir.
