Merhaba sevgili öğrenciler!
Kimyasal denklemleri denkleştirmek, kimyanın temel ve çok önemli bir becerisidir. Çünkü kimyasal tepkimelerde atomlar yoktan var olmaz, var olanlar da yok olmaz; sadece yeniden düzenlenirler. Bu ilkeye Kütlenin Korunumu Yasası deriz. Şimdi, verilen denklemi adım adım denkleştirerek HCl'nin katsayısını bulalım.
- 1. Adım: Denklemi Yazın ve Atomları Sayın
- Öncelikle, denkleştirilmemiş denklemi yazalım:
- $Fe + HCl \rightarrow FeCl_3 + H_2$
- Şimdi, tepkimeye girenler (sol taraf) ve ürünler (sağ taraf) için her bir elementin atom sayısını belirleyelim:
- Sol Taraf:
- Fe: 1
- H: 1
- Cl: 1
- Sağ Taraf:
- Fe: 1
- H: 2
- Cl: 3
- Gördüğümüz gibi, H ve Cl atom sayıları her iki tarafta eşit değil.
- 2. Adım: Klor (Cl) Atomlarını Denkleştirin
- Sağ tarafta 3 tane Cl atomu varken, sol tarafta sadece 1 tane Cl atomu var. Sol taraftaki Cl atomunu 3 yapmak için HCl'nin önüne 3 katsayısını koyalım:
- $Fe + 3HCl \rightarrow FeCl_3 + H_2$
- Şimdi atom sayılarını tekrar kontrol edelim:
- Sol Taraf:
- Fe: 1
- H: 3
- Cl: 3
- Sağ Taraf:
- Fe: 1
- H: 2
- Cl: 3
- Cl atomları eşitlendi, ancak H atomları hala eşit değil.
- 3. Adım: Hidrojen (H) Atomlarını Denkleştirin
- Sol tarafta 3 tane H atomu varken, sağ tarafta 2 tane H atomu var. Bu durumda, her iki tarafı da H atomlarının en küçük ortak katı olan 6'ya eşitlemeye çalışmalıyız.
- Sol taraftaki H atomunu 6 yapmak için HCl'nin katsayısını 3'ten 6'ya çıkarmalıyız ($3 \times 2 = 6$).
- Sağ taraftaki H atomunu 6 yapmak için $H_2$'nin önüne 3 katsayısını koymalıyız ($3 \times 2 = 6$).
- Denklemimiz şimdi şöyle görünüyor:
- $Fe + 6HCl \rightarrow FeCl_3 + 3H_2$
- Şimdi atom sayılarını tekrar kontrol edelim:
- Sol Taraf:
- Fe: 1
- H: 6
- Cl: 6
- Sağ Taraf:
- Fe: 1
- H: 6
- Cl: 3
- H atomları eşitlendi, ancak Cl atomları tekrar eşit değil. Fe atomları hala eşit.
- 4. Adım: Klor (Cl) Atomlarını Yeniden Denkleştirin
- Sol tarafta 6 tane Cl atomu varken, sağ tarafta 3 tane Cl atomu var. Sağ taraftaki Cl atomunu 6 yapmak için $FeCl_3$'ün önüne 2 katsayısını koymalıyız ($2 \times 3 = 6$).
- Denklemimiz şimdi şöyle görünüyor:
- $Fe + 6HCl \rightarrow 2FeCl_3 + 3H_2$
- Şimdi atom sayılarını tekrar kontrol edelim:
- Sol Taraf:
- Fe: 1
- H: 6
- Cl: 6
- Sağ Taraf:
- Fe: 2
- H: 6
- Cl: 6
- H ve Cl atomları eşitlendi, ancak Fe atomları şimdi eşit değil.
- 5. Adım: Demir (Fe) Atomlarını Denkleştirin
- Sağ tarafta 2 tane Fe atomu varken, sol tarafta sadece 1 tane Fe atomu var. Sol taraftaki Fe atomunu 2 yapmak için Fe'nin önüne 2 katsayısını koymalıyız.
- Denklemimiz şimdi şöyle görünüyor:
- $2Fe + 6HCl \rightarrow 2FeCl_3 + 3H_2$
- Şimdi son kez atom sayılarını kontrol edelim:
- Sol Taraf:
- Fe: 2
- H: 6
- Cl: 6
- Sağ Taraf:
- Fe: 2
- H: 6
- Cl: 6
- Harika! Tüm atom sayıları her iki tarafta da eşitlendi. Denklemimiz artık denkleşmiş durumda.
- 6. Adım: HCl'nin Katsayısını Belirleyin
- Denkleştirilmiş denklemde HCl'nin önündeki katsayıya baktığımızda, bu sayının 6 olduğunu görüyoruz.
Bu nedenle, denkleştirilmiş denklemde HCl'nin katsayısı 6'dır.
Cevap D seçeneğidir.
