Ayastefanos Antlaşması'nın imzalanmasından sonra İngiltere'nin tepkisi ne olmuştur?
A) Antlaşmayı desteklemiş ve Rusya'yı kutlamıştır
B) Osmanlı Devleti'ne askeri ve ekonomik yardım taahhüt etmiştir
C) Donanmasını İstanbul önlerine göndererek protesto etmiştir
D) Antlaşmanın uygulanması için arabuluculuk yapmıştır
Sevgili öğrenciler,
Bu soruyu doğru bir şekilde yanıtlayabilmek için, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonuçlarını ve Ayastefanos Antlaşması'nın Avrupa güç dengesi üzerindeki etkilerini anlamamız gerekiyor. İngiltere'nin bu antlaşmaya tepkisi, dönemin uluslararası ilişkileri ve büyük güçlerin stratejik çıkarları açısından büyük önem taşır.
- Ayastefanos Antlaşması'nın Önemi: 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nı sona erdiren bu antlaşma, Rusya'nın Balkanlar'daki etkisini büyük ölçüde artırıyordu. Özellikle "Büyük Bulgaristan" adıyla kurulan yeni devlet, Ege Denizi'ne kadar uzanarak Osmanlı topraklarını ciddi şekilde küçültüyor ve Rusya'nın Akdeniz'e inme potansiyelini güçlendiriyordu. Bu durum, Avrupa'daki güç dengesini Rusya lehine bozuyordu.
- İngiltere'nin Çıkarları: İngiltere, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü ve Boğazlar üzerindeki kontrolünü kendi çıkarları açısından hayati görüyordu. Rusya'nın Balkanlar'da ve dolayısıyla Akdeniz'e giden yollarda bu kadar güçlenmesi, İngiltere'nin Hindistan yolu üzerindeki güvenliğini ve genel Avrupa güç dengesini tehdit ediyordu. İngiltere, Rusya'nın sıcak denizlere inmesini engelleme politikasını uzun süredir sürdürüyordu.
- İngiltere'nin Tepkisi: Ayastefanos Antlaşması'nın imzalanmasıyla Rusya'nın kazandığı avantajlar, İngiltere'yi derhal harekete geçirdi. İngiltere, antlaşmanın kendi çıkarlarına aykırı olduğunu ve Avrupa'daki güç dengesini bozduğunu düşünerek bu duruma şiddetle karşı çıktı. Bu tepkisini göstermek ve Rusya'ya gözdağı vermek amacıyla donanmasını İstanbul yakınlarındaki Marmara Denizi'ne, özellikle de Çanakkale Boğazı'ndan geçerek Adalar Denizi'ne (Marmara Denizi'ne) gönderdi. Bu hareket, Rusya'ya karşı bir protesto ve olası bir askeri müdahale sinyaliydi.
- Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Antlaşmayı desteklemiş ve Rusya'yı kutlamıştır: Bu seçenek yanlıştır. İngiltere'nin geleneksel politikaları ve çıkarları, Rusya'nın güçlenmesine ve sıcak denizlere inmesine karşıydı.
- B) Osmanlı Devleti'ne askeri ve ekonomik yardım taahhüt etmiştir: Bu seçenek yanlıştır. İngiltere, Osmanlı'yı desteklese de, Ayastefanos'a doğrudan tepkisi bir yardım taahhüdünden ziyade, kendi gücünü sergilemek ve Rusya'yı geri adım atmaya zorlamaktı.
- D) Antlaşmanın uygulanması için arabuluculuk yapmıştır: Bu seçenek yanlıştır. İngiltere, antlaşmanın uygulanmasını değil, revize edilmesini istiyordu. Nitekim İngiltere'nin baskısıyla Ayastefanos Antlaşması'nın yerine Berlin Antlaşması imzalanmıştır. Bu nedenle arabuluculuk yapması, antlaşmanın uygulanması yönünde değil, değiştirilmesi yönünde olmuştur.
Bu bilgiler ışığında, İngiltere'nin Ayastefanos Antlaşması'na karşı en belirgin ve doğrudan tepkisinin, donanmasını İstanbul önlerine göndererek bir güç gösterisi yapmak ve antlaşmayı protesto etmek olduğu açıktır.
Cevap C seçeneğidir.
