Bir öğretmenin ders anlatırken harita, grafik ve şemalar kullanması, Yaşantı Konisi'ndeki hangi basamağa örnek oluşturur?
A) Doğrudan yaşantılar
B) Gösteriler
C) Görsel araçlar
D) İşitsel araçlar
E) Semboller
Yaşantı Konisi (Dale's Cone of Experience) Nedir?
Edgar Dale'in Yaşantı Konisi, öğrenme deneyimlerinin somuttan soyuta doğru nasıl sıralandığını gösteren bir modeldir. Koninin tabanı en somut ve doğrudan yaşantıları (yaparak öğrenme), tepesi ise en soyut ve sembolik yaşantıları (okuyarak veya dinleyerek öğrenme) temsil eder. Koninin üst basamaklarına doğru çıkıldıkça, öğrenme deneyimi daha soyut hale gelir ve genellikle daha az kalıcı öğrenme sağlar.
Sorudaki Durumu Analiz Edelim:
Bir öğretmenin ders anlatırken "harita, grafik ve şemalar" kullanması durumu verilmiştir. Bu araçlar, gerçek dünyadaki bilgileri veya ilişkileri görsel ve özetlenmiş bir biçimde temsil eden soyut gösterimlerdir.
A) Doğrudan yaşantılar: Bu, koninin en alt basamağıdır ve gerçek şeyi yaparak, deneyimleyerek öğrenmeyi ifade eder (örneğin, bir bitkiyi bizzat ekmek). Harita, grafik ve şemalar doğrudan yaşantı değildir, çünkü bunlar gerçekliğin birer temsilidir.
B) Gösteriler: Bu basamak, bir şeyin nasıl yapıldığını veya çalıştığını izleyerek öğrenmeyi ifade eder (örneğin, bir deneyin öğretmen tarafından yapılışını izlemek). Harita, grafik ve şemalar birer gösteri değil, statik görsel temsillerdir.
C) Görsel araçlar: Bu seçenek genel bir ifade olmakla birlikte, Yaşantı Konisi'nde "Görsel Semboller" adında belirli bir basamak bulunur ve harita, grafik, şema gibi araçları kapsar. Ancak seçeneklerde daha kapsayıcı ve soyut bir ifade olan "Semboller" de mevcuttur.
D) İşitsel araçlar: Bu, dinleyerek öğrenmeyi ifade eder (örneğin, radyo dinlemek, ses kaydı dinlemek). Harita, grafik ve şemalar görsel araçlardır, işitsel değildir.
E) Semboller: Yaşantı Konisi'nin en üst basamakları "Görsel Semboller" (harita, grafik, şema gibi) ve "Sözel Semboller" (kelimeler, sayılar gibi) olarak adlandırılır. "Semboller" ifadesi, bu iki soyut basamağı kapsayan genel bir terimdir. Harita, grafik ve şemalar, gerçekliği soyut bir biçimde temsil eden görsel sembollerdir. Bu nedenle, koninin en soyut basamaklarından biri olan "Semboller" kategorisine girerler.
Sonuç:
Haritalar, grafikler ve şemalar, gerçek dünyadaki karmaşık bilgileri basitleştirerek ve soyutlaştırarak temsil eden araçlardır. Bunlar, Dale'in Yaşantı Konisi'nde "Görsel Semboller" basamağında yer alır ve bu basamak, koninin en soyut kısımlarından olan "Semboller" genel başlığı altında değerlendirilebilir. Öğretmenin bu tür araçları kullanması, öğrencilerin bilgiyi daha soyut bir düzeyde işlemesini gerektirir.
