Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için fotosentez sürecini ve bu sürecin iki ana evresini hatırlamamız gerekiyor. Fotosentez, bitkilerin ışık enerjisini kullanarak su ve karbondioksitten besin (glikoz) üretme işlemidir. Bu süreç iki ana evrede gerçekleşir:
- Işığa Bağımlı Reaksiyonlar (Işık Evresi): Tilakoit zarlarda gerçekleşir. Işık enerjisi doğrudan kullanılır.
- Işıktan Bağımsız Reaksiyonlar (Kalvin Döngüsü / Karanlık Evre): Stromada gerçekleşir. Işık doğrudan kullanılmaz, ancak ışık evresinde üretilen ürünler kullanılır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Karbon tutulumu: Bu olay, ışık enerjisine doğrudan ihtiyaç duymayan, ışıktan bağımsız reaksiyonlar evresinde (Kalvin Döngüsü) gerçekleşir. Bu evrede, atmosferdeki $CO_2$ molekülleri organik bileşiklere katılır. Dolayısıyla, ışığa bağımlı bir olay değildir.
- B) ATP ve NADPH üretimi: Işığa bağımlı reaksiyonlar evresinde, klorofil pigmentleri ışık enerjisini emer. Bu enerji, su moleküllerinin parçalanmasını (fotoliz) ve elektron taşıma sisteminde elektronların hareketini sağlar. Bu hareket sonucunda, kimyasal enerji taşıyıcıları olan ATP (Adenozin Trifosfat) ve NADPH (Nikotinamid Adenin Dinükleotit Fosfat) molekülleri üretilir. Bu moleküller, ışıktan bağımsız reaksiyonlarda glikoz sentezi için gerekli enerjiyi ve indirgeyici gücü sağlar. Bu olay doğrudan ışık enerjisiyle gerçekleştiği için doğru cevaptır.
- C) Glikoz sentezi: Glikoz sentezi, ışıktan bağımsız reaksiyonlar evresinde (Kalvin Döngüsü) gerçekleşir. Bu evrede, ışık evresinde üretilen ATP ve NADPH kullanılarak $CO_2$'den glikoz gibi organik moleküller sentezlenir. Dolayısıyla, ışığa bağımlı bir olay değildir.
- D) Oksijen tüketimi: Fotosentez sürecinde oksijen tüketilmez, aksine ışığa bağımlı reaksiyonlar sırasında suyun fotolizi sonucu yan ürün olarak oksijen ($O_2$) üretilir ve atmosfere verilir. Oksijen tüketimi, solunum gibi farklı metabolik süreçlerde gerçekleşir. Bu nedenle, fotosentez için yanlış bir ifadedir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, ışık enerjisinin doğrudan kullanıldığı ve ATP ile NADPH'ın üretildiği evre, ışığa bağımlı reaksiyonlar evresidir.
Cevap B seçeneğidir.
