Bir yazarın eserlerinde toplumsal eleştirilere yer vermesi, onun yaşadığı dönemin sorunlarına duyarsız kalmadığının göstergesidir.
Bu cümleden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A) Yazarın eserleri toplumsal içerik taşımaktadır.
B) Yazar, döneminin sorunlarına kayıtsız değildir.
C) Yazarın eserleri sadece estetik kaygılarla yazılmıştır.
D) Yazar, toplumsal konuları eleştirel bir bakışla işlemektedir.
Sevgili öğrenciler,
Bu tür sorularda, verilen ana cümleyi çok dikkatli okumak ve her bir seçeneği bu ana cümleyle karşılaştırmak önemlidir. Ana cümleden kesin olarak çıkarılabilecek veya çıkarılamayacak yargıları belirlememiz gerekiyor.
Şimdi sorumuzu adım adım inceleyelim:
- Ana Cümle Analizi: "Bir yazarın eserlerinde toplumsal eleştirilere yer vermesi, onun yaşadığı dönemin sorunlarına duyarsız kalmadığının göstergesidir."
- Bu cümle bize şunu söylüyor: Eğer bir yazar eserlerinde toplumsal eleştiri yapıyorsa, bu yazar yaşadığı dönemin sorunlarına karşı ilgisiz değildir, aksine duyarlıdır. Yani, toplumsal eleştiri = duyarlılık.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Yazarın eserleri toplumsal içerik taşımaktadır.
- Ana cümlede "toplumsal eleştirilere yer vermesi" ifadesi geçiyor. Toplumsal eleştiri, doğal olarak toplumsal bir içeriktir. Dolayısıyla bu yargı, ana cümleden çıkarılabilir.
- B) Yazar, döneminin sorunlarına kayıtsız değildir.
- Ana cümlede "yaşadığı dönemin sorunlarına duyarsız kalmadığının göstergesidir" deniyor. "Duyarsız kalmamak", "kayıtsız olmamak" ile eş anlamlıdır. Yani yazarın sorunlara karşı ilgisiz olmadığını belirtir. Bu yargı, ana cümleden çıkarılabilir.
- C) Yazarın eserleri sadece estetik kaygılarla yazılmıştır.
- Ana cümle, yazarın eserlerinde "toplumsal eleştirilere" yer verdiğini ve "dönemin sorunlarına duyarsız kalmadığını" belirtiyor. Bu durum, yazarın eserlerinde estetik kaygıların yanı sıra toplumsal bir amacı, bir mesajı veya eleştirel bir bakışı olduğunu gösterir. "Sadece estetik kaygılarla yazılmıştır" ifadesi, yazarın toplumsal eleştiri yapma amacını dışlar veya en azından ana cümledeki vurguyla çelişir. Eğer yazar toplumsal eleştiri yapıyorsa, eserleri sadece estetik kaygılarla yazılmış olamaz; mutlaka toplumsal bir amacı da vardır. Bu yargı, ana cümleden çıkarılamaz, hatta ana cümleyle çelişir.
- D) Yazar, toplumsal konuları eleştirel bir bakışla işlemektedir.
- Ana cümlede "toplumsal eleştirilere yer vermesi" ifadesi geçiyor. "Toplumsal eleştiri yapmak", tam da toplumsal konuları eleştirel bir bakış açısıyla ele almak demektir. Bu yargı, ana cümleden çıkarılabilir.
Yukarıdaki analizlere göre, ana cümleden çıkarılamayacak tek yargı C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.