Akson boyunca impuls iletimi (Elektrokimyasal) Test 1

Miyelin kılıfı olmayan bir nöronda impuls iletimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) İleti sürekli depolarizasyon şeklinde ilerler
B) İmpuls iletim hızı miyelinli nörondan daha düşüktür
C) Enerji tüketimi miyelinli nörondan daha fazladır
D) Ranvier boğumları arasında sıçramalı ileti gerçekleşir

Merhaba sevgili öğrenciler!

Sinir sistemimizin temel yapı birimi olan nöronlarda impuls iletimi, canlılığın devamı için hayati öneme sahiptir. Bu soruda, miyelin kılıfı olmayan bir nöronda impuls iletiminin özelliklerini inceleyeceğiz ve yanlış olan ifadeyi bulacağız. Öncelikle miyelin kılıfının ne işe yaradığını ve olmadığı durumlarda neleri değiştirdiğini hatırlayalım.

• Miyelin Kılıfı: Bazı nöronların aksonlarını saran, yağlı ve proteinli bir yapıdır. Temel görevi, impuls iletim hızını artırmak ve enerji verimliliğini sağlamaktır. Miyelin kılıfı, akson üzerinde düzenli aralıklarla kesintiye uğrar; bu kesintilere Ranvier boğumları denir.
• Miyelin Kılıfı Olmayan Nöron: Bu nöronlarda akson yüzeyinin tamamı dış ortama açıktır ve impuls iletimi tüm akson boyunca kesintisiz bir şekilde gerçekleşir.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) İleti sürekli depolarizasyon şeklinde ilerler:

  Miyelin kılıfı olmayan bir nöronda, aksiyon potansiyeli (impuls) akson zarının her noktasında oluşur ve bir sonraki noktaya iletilir. Yani, akson zarı boyunca sürekli bir depolarizasyon ve repolarizasyon dalgası ilerler. Bu ifade doğrudur.

• B) İmpuls iletim hızı miyelinli nörondan daha düşüktür:

  Miyelin kılıfı, impulsların Ranvier boğumları arasında "sıçramasına" olanak tanır (sıçramalı iletim). Bu durum, iletim hızını önemli ölçüde artırır. Miyelinsiz nöronlarda ise impuls, akson boyunca adım adım ilerlemek zorunda olduğu için iletim hızı miyelinli nöronlara göre çok daha yavaştır. Bu ifade doğrudur.

• C) Enerji tüketimi miyelinli nörondan daha fazladır:

  İmpuls iletimi sırasında açılan iyon kanallarının ardından, nöronun dinlenme potansiyeline geri dönmesi için sodyum-potasyum pompaları aktif olarak çalışır ve ATP (enerji) harcar. Miyelinsiz nöronlarda akson zarının tamamı depolarize olduğu için, daha fazla iyon pompası çalışmak zorunda kalır ve dolayısıyla enerji tüketimi miyelinli nöronlara göre daha fazladır. Bu ifade doğrudur.

• D) Ranvier boğumları arasında sıçramalı ileti gerçekleşir:

  Sıçramalı ileti (saltatorik iletim), miyelinli nöronların bir özelliğidir. Miyelin kılıfı, aksonun büyük bir kısmını izole eder ve impuls sadece miyelin kılıfının kesintiye uğradığı Ranvier boğumlarında aksiyon potansiyeli oluşturur. Soru, "miyelin kılıfı olmayan bir nöron"dan bahsettiği için, bu nöronda Ranvier boğumları bulunmaz ve dolayısıyla sıçramalı ileti gerçekleşmez. İleti sürekli bir şekilde ilerler. Bu ifade yanlıştır.

Yukarıdaki açıklamalara göre, miyelin kılıfı olmayan bir nöronda sıçramalı ileti gerçekleşmez. Bu nedenle yanlış olan ifade D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.