Sevgili öğrenciler, bu soruda "Kuşlar uçtu." cümlesinin temel öğelerini bulmamız isteniyor. Bir cümlenin öğelerini doğru bir şekilde belirlemek için öncelikle yüklemi, ardından özneyi bulmakla işe başlarız. Diğer öğeler (nesne, tümleçler) bu temel öğelerden sonra aranır.
- Öncelikle cümlenin yüklemini bulalım. Yüklem, cümlede bildirilen işi, oluşu, hareketi veya yargıyı taşıyan kelimedir. "Kuşlar uçtu." cümlesinde yapılan iş "uçmak" eylemidir. Dolayısıyla "uçtu" kelimesi yüklemdir.
- Şimdi özneyi bulalım. Özne, yüklemdeki işi yapan veya yargının konusu olan varlıktır. Özneyi bulmak için yükleme "Kim?" veya "Ne?" sorularını sorarız. "Uçan kim veya ne?" diye sorduğumuzda cevabımız "Kuşlar" olur. Bu durumda "Kuşlar" kelimesi öznedir.
- Cümlemizde "Kuşlar" (özne) ve "uçtu" (yüklem) olmak üzere iki temel öğe bulunmaktadır. Şimdi diğer seçenekleri inceleyelim:
- B) Nesne içerir: Nesneyi bulmak için yükleme "Neyi?" veya "Kimi?" sorularını sorarız. "Kuşlar neyi uçtu?" veya "Kuşlar kimi uçtu?" sorularına bu cümlede bir cevap alamayız. Bu nedenle cümlede nesne yoktur.
- C) Zarf tümleci vardır: Zarf tümlecini bulmak için yükleme "Nasıl?", "Ne zaman?", "Nereye?", "Ne kadar?", "Niçin?" gibi soruları sorarız. "Kuşlar nasıl uçtu?", "Kuşlar ne zaman uçtu?" gibi sorulara bu cümlede bir cevap yoktur. Bu nedenle cümlede zarf tümleci yoktur.
- D) Dolaylı tümleç içerir: Dolaylı tümleci bulmak için yükleme "Kime?", "Kimde?", "Kimden?", "Neye?", "Nede?", "Neden?" gibi soruları sorarız. "Kuşlar kime uçtu?", "Kuşlar neye uçtu?" gibi sorulara bu cümlede bir cevap yoktur. Bu nedenle cümlede dolaylı tümleç yoktur.
- Görüldüğü gibi, "Kuşlar uçtu." cümlesi sadece özne ve yüklemden oluşmaktadır.
Cevap A seçeneğidir.
