Cumhuriyet Halk Fırkası'nın kuruluş felsefesi ve erken dönem uygulamaları düşünüldüğünde, aşağıdaki alanlardan hangisinde köklü değişiklikler yapmamıştır?
A) Hukuk sistemi
B) Eğitim sistemi
C) Ekonomik model
D) Türkiye'nin coğrafi sınırları
Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF), Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda ve erken dönemlerinde ülkenin temel yapısını kökten değiştiren birçok reform gerçekleştirmiştir. Bu reformlar, modern bir ulus devlet inşa etme amacına yönelikti. Soru, bu köklü değişikliklerin yapılmadığı alanı sormaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hukuk sistemi: Cumhuriyetin ilanıyla birlikte hukuk sisteminde köklü değişiklikler yapılmıştır. Şeriata dayalı hukuk sistemi terk edilmiş, İsviçre Medeni Kanunu, İtalyan Ceza Kanunu ve Alman Ticaret Kanunu gibi Batılı hukuk sistemlerinden esinlenilerek yeni kanunlar çıkarılmıştır. Mecelle yürürlükten kaldırılmış, laik ve modern bir hukuk yapısı oluşturulmuştur. Bu, kesinlikle köklü bir değişikliktir.
- B) Eğitim sistemi: Eğitim sisteminde de devrim niteliğinde değişiklikler yapılmıştır. Tevhid-i Tedrisat Kanunu (Öğretimin Birleştirilmesi Kanunu) ile tüm eğitim kurumları Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanmış, medreseler kapatılmış ve laik, çağdaş bir eğitim anlayışı benimsenmiştir. Harf Devrimi ile Latin alfabesine geçilmesi de eğitimin temelini etkileyen çok büyük bir adımdır. Bu da köklü bir değişikliktir.
- C) Ekonomik model: Cumhuriyetin ilk yıllarında liberal ekonomi politikaları denenmiş olsa da, 1929 Dünya Ekonomik Krizi'nin etkisiyle devletçilik ilkesi benimsenmiştir. Devletin ekonomiye doğrudan müdahale ettiği, sanayileşmeyi ve kalkınmayı devlet eliyle gerçekleştirdiği bir model uygulanmıştır. Bu, Osmanlı'dan devralınan ve erken Cumhuriyet döneminde uygulanan ekonomik yaklaşımlardan farklı, köklü bir değişimdir.
- D) Türkiye'nin coğrafi sınırları: Türkiye Cumhuriyeti'nin coğrafi sınırları, Kurtuluş Savaşı sonucunda imzalanan Lozan Barış Antlaşması (1923) ile büyük ölçüde belirlenmiştir. Cumhuriyet Halk Fırkası'nın kuruluş felsefesi ve erken dönem uygulamaları, bu belirlenmiş sınırları korumak ve ulusal egemenliği bu sınırlar içinde sağlamlaştırmak üzerine kurulmuştur. Yeni bir devletin sınırlarını belirlemek bir değişiklik olsa da, CHF'nin kuruluş felsefesi ve erken dönem uygulamaları, mevcut ve kabul edilmiş sınırları değiştirmek yerine, onları savunma ve bu sınırlar içinde bir ulus devlet inşa etme üzerine odaklanmıştır. Dolayısıyla, bu alanda "köklü değişiklikler yapmamıştır" ifadesi doğru bir tespittir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Cumhuriyet Halk Fırkası, hukuk, eğitim ve ekonomi alanlarında devrim niteliğinde köklü değişiklikler yaparken, Türkiye'nin coğrafi sınırları konusunda mevcut durumu koruma ve savunma politikası izlemiştir.
Cevap D seçeneğidir.
