Cumhuriyet Halk Fırkası döneminde gerçekleştirilen aşağıdaki ekonomik atılımlardan hangisi sanayileşme politikasının somut bir örneğidir?
A) Aşar vergisinin kaldırılması
B) Sümerbank'ın kurulması
C) Toprak reformu girişimleri
D) İzmir İktisat Kongresi
Sevgili öğrenciler, bu soru Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki ekonomik politikaları anlamamızı istiyor. Özellikle sanayileşme politikalarının somut bir örneğini bulmamız gerekiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Aşar vergisinin kaldırılması: Aşar vergisi, Osmanlı döneminden kalma, çiftçiden ürününün onda biri oranında alınan bir tarım vergisidir. 1925 yılında kaldırılması, çiftçinin üzerindeki yükü hafifletmek ve tarımsal üretimi teşvik etmek amacıyla yapılmıştır. Bu, bir tarım politikası ve ekonomik rahatlatma adımıdır, doğrudan bir sanayileşme politikası değildir.
- B) Sümerbank'ın kurulması: Sümerbank, 1933 yılında devletçilik ilkesi doğrultusunda kurulmuştur. Temel amacı, Türkiye'de sanayi tesisleri kurmak, işletmek ve finanse etmektir. Özellikle tekstil, demir-çelik, kağıt gibi temel sanayi kollarında fabrikalar açarak ülkenin sanayileşmesine öncülük etmiştir. Bu, devlet eliyle sanayileşmeyi hedefleyen somut bir adımdır.
- C) Toprak reformu girişimleri: Toprak reformu, toprağın daha adil dağıtılması ve tarımsal verimliliğin artırılması amacıyla yapılan düzenlemelerdir. Cumhuriyet döneminde bu yönde çeşitli girişimler ve kanunlar çıkarılmıştır. Bu da bir tarım ve sosyal politika aracıdır, doğrudan sanayileşme ile ilgili değildir.
- D) İzmir İktisat Kongresi: 1923 yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi, yeni Türk devletinin ekonomik bağımsızlık ve kalkınma ilkelerini belirlemek amacıyla düzenlenmiştir. Özel sektörün desteklenmesi, milli bir ekonominin kurulması gibi genel prensipler ortaya konmuştur. Ancak bu bir kongre ve prensiplerin belirlendiği bir toplantıdır; kendisi doğrudan bir sanayileşme tesisi kurma veya işletme gibi somut bir uygulama değildir. Gelecekteki politikaların yol haritasını çizmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Sümerbank'ın kurulması, devletin bizzat sanayi tesisleri kurarak ve işleterek ülkeyi sanayileştirme hedefini gösteren en somut ve doğrudan örnektir.
Cevap B seçeneğidir.
