Bir öğrenci ağırlıkları farklı dört tuğlayı şekildeki gibi yatay düzlem üzerine yerleştiriyor. Tuğlaların zemine uyguladığı basınçlar sırasıyla P₁, P₂, P₃ ve P₄'tür.
Buna göre aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğru olabilir? (Tuğlaların taban alanları eşittir.)
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için öncelikle basınç kavramını ve tuğlaların zemine uyguladığı kuvveti anlamamız gerekiyor. Adım adım ilerleyelim:
Basınç ($P$), bir yüzeye etki eden dik kuvvetin ($F$), kuvvetin uygulandığı yüzey alanına ($A$) oranıdır. Matematiksel olarak şu şekilde ifade edilir:
$P = \frac{F}{A}$
Burada $P$ basıncı, $F$ kuvveti ve $A$ yüzey alanını temsil eder. Basıncın birimi genellikle Pascal (Pa) veya N/m²'dir.
Tuğlalar yatay bir zemin üzerine yerleştirildiğinde, zemine uyguladıkları kuvvet kendi ağırlıklarıdır ($G$). Yani, her bir tuğlanın ağırlığı, zemine uyguladığı dik kuvvete eşittir. Bu durumda, her bir tuğlanın zemine uyguladığı basınç formülü şu şekilde olur:
$P = \frac{G}{A}$
Burada $G$ tuğlanın ağırlığını ifade eder.
Soruda çok önemli bir bilgi verilmiş: "Tuğlaların taban alanları eşittir." Bu demektir ki, tüm tuğlaların zemine temas eden yüzey alanları aynıdır ($A_1 = A_2 = A_3 = A_4 = A$).
Tüm tuğlaların taban alanları eşit olduğuna göre, her bir tuğlanın zemine uyguladığı basınç doğrudan o tuğlanın ağırlığıyla orantılı olacaktır. Yani:
Matematiksel olarak:
$P_1 = \frac{G_1}{A}$, $P_2 = \frac{G_2}{A}$, $P_3 = \frac{G_3}{A}$, $P_4 = \frac{G_4}{A}$
Eğer $A$ sabitse, basınçların sıralaması, ağırlıkların sıralamasıyla aynı olacaktır.
Soruda bir "şekil"den bahsedilse de, şekil bize verilmemiştir. Ancak seçenekleri inceleyerek ve doğru cevabı bilerek, tuğlaların ağırlıkları arasındaki ilişkiyi çıkarabiliriz. Doğru cevap C seçeneği olarak belirtilmiştir: $P_2 > P_1 = P_4 > P_3$.
Bu sıralama, tuğlaların ağırlıkları arasında da aynı ilişkinin olması gerektiğini gösterir:
$G_2 > G_1 = G_4 > G_3$
Bu durumda:
Bu analiz sonucunda, basınçların sıralaması $P_2 > P_1 = P_4 > P_3$ şeklinde olmalıdır.
Cevap C seçeneğidir.