Şekildeki kap su ile doludur. Kaba özdeş X, Y ve Z bilyeleri bırakıldığında kap tabanındaki sıvı basıncı nasıl değişir?
A) ArtarMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için sıvı basıncının temel prensiplerini hatırlayalım ve adım adım ilerleyelim.
Bir sıvının belirli bir noktada oluşturduğu basınç, o noktanın üzerindeki sıvı sütununun yüksekliğine, sıvının yoğunluğuna ve yer çekimi ivmesine bağlıdır. Matematiksel olarak sıvı basıncı $P = h \cdot \rho \cdot g$ formülü ile ifade edilir.
Soruda verilen bilgiye göre, kap başlangıçta su ile tamamen doludur. Bu, su seviyesinin kabın ağzına kadar olduğunu ve daha fazla su eklenemeyeceğini gösterir.
Özdeş X, Y ve Z bilyeleri suya bırakıldığında, bilyeler suyun içine batacaktır (genellikle bilyeler sudan daha yoğun olduğu için dibe çökerler). Bir cisim suya battığında, kendi hacmi kadar suyu yer değiştirir (Arşimet Prensibi).
Kabın zaten tamamen dolu olduğunu hatırlayalım. Bilyeler suya batıp kendi hacimleri kadar suyu yer değiştirdiğinde, bu yer değiştiren suyun gidecek başka bir yeri yoktur. Dolayısıyla, yer değiştiren su kabın dışına taşar (taşma olayı).
Su dışarı taştığı için, kabın içindeki suyun seviyesi (yani $h$ yüksekliği) değişmez. Su hala kabın ağzına kadar dolu kalır.
Sıvı basıncı formülümüz $P = h \cdot \rho \cdot g$ idi.
Kap tabanındaki sıvı basıncını etkileyen tüm faktörler ($h$, $\rho$, $g$) değişmediği için, kap tabanındaki sıvı basıncı da değişmez.
Cevap C seçeneğidir.