Deniz seviyesinde bulunan bir kap içindeki gazın basıncı 76 cmHg'dir. Bu kaba aynı sıcaklıkta bir miktar daha gaz eklenirse;
I. Gazın basıncı artar
II. Gaz moleküllerinin ortalama kinetik enerjisi değişmez
III. Gazın yoğunluğu azalır
ifadelerinden hangileri doğru olur?
Bu soruyu adım adım inceleyerek gazların temel özelliklerini ve ideal gaz yasasını hatırlayalım.
Deniz seviyesinde, yani başlangıç basıncı $76 \text{ cmHg}$ olan bir kap içindeki gaza, aynı sıcaklıkta bir miktar daha gaz ekleniyor. Bu durumun gazın özelliklerini nasıl etkileyeceğini değerlendireceğiz.
Gaz basıncı, gaz moleküllerinin kabın iç yüzeylerine çarparak uyguladığı kuvvettir. İdeal Gaz Yasası'nı hatırlayalım: $PV = nRT$. Burada $P$ basınç, $V$ hacim, $n$ mol sayısı, $R$ ideal gaz sabiti ve $T$ mutlak sıcaklıktır.
Soruda kabın hacminin ($V$) değişmediği ve sıcaklığın ($T$) sabit tutulduğu belirtilmiştir. Kaba bir miktar daha gaz eklenmesi demek, gaz molekül sayısının, dolayısıyla mol sayısının ($n$) artması demektir.
$V$ ve $T$ sabitken, $n$ arttığında, denklemin eşitliğinin korunması için $P$'nin de artması gerekir. Daha fazla molekül, birim zamanda kabın duvarlarına daha fazla çarpma yapacak ve bu da basıncı artıracaktır.
Bu nedenle, I. ifade doğrudur.
Gaz moleküllerinin ortalama kinetik enerjisi, yalnızca gazın mutlak sıcaklığına ($T$) bağlıdır. Formülü $E_k = \frac{3}{2}kT$ şeklindedir, burada $k$ Boltzmann sabitidir.
Soruda gaz ekleme işleminin aynı sıcaklıkta yapıldığı açıkça belirtilmiştir.
Sıcaklık değişmediği için, gaz moleküllerinin ortalama kinetik enerjisi de değişmeyecektir.
Bu nedenle, II. ifade doğrudur.
Yoğunluk, bir maddenin birim hacimdeki kütlesidir ($\rho = \frac{m}{V}$).
Kaba bir miktar daha gaz eklenmesi, kabın içindeki toplam gaz kütlesinin ($m$) artması anlamına gelir.
Kabın hacmi ($V$) ise sabittir, çünkü kap değişmemiştir.
Kütle ($m$) artarken hacim ($V$) sabit kaldığı için, gazın yoğunluğu ($\rho$) artacaktır.
Bu nedenle, III. ifade yanlıştır.
Yaptığımız değerlendirmelere göre, I ve II numaralı ifadeler doğru, III numaralı ifade ise yanlıştır.
Cevap B seçeneğidir.