Çiçekli bitkilerde tohum oluşumu sürecinde aşağıdaki olaylardan hangisi en son gerçekleşir?
A) Polen tüpünün oluşması
B) Tozlaşma
C) Embriyonun oluşması
D) Tohum kabuğunun sertleşmesi
Çiçekli bitkilerde tohum oluşumu, karmaşık ve aşamalı bir süreçtir. Bu süreci adım adım inceleyerek, hangi olayın en son gerçekleştiğini bulalım:
- B) Tozlaşma: Bu, tohum oluşum sürecinin ilk adımlarından biridir. Polen taneciklerinin bir çiçeğin erkek organından (anter) dişi organının tepecik kısmına (stigma) taşınması olayıdır. Bu olay olmadan döllenme ve dolayısıyla tohum oluşumu başlayamaz.
- A) Polen tüpünün oluşması: Tozlaşma gerçekleştikten sonra, uygun bir ortamda polen tanesi çimlenir ve dişi organın tepecik ve dişicik borusu (stil) boyunca aşağıya doğru büyüyen bir polen tüpü oluşturur. Bu tüp, erkek gametleri (sperm çekirdekleri) yumurtalığa taşır. Bu olay, döllenmeden hemen önce gerçekleşir.
- C) Embriyonun oluşması: Polen tüpü aracılığıyla taşınan erkek gametlerden biri yumurta hücresiyle birleşerek zigotu oluşturur. Zigotun mitoz bölünmelerle gelişmesi sonucu embriyo meydana gelir. Bu olay, döllenmeden sonra ve tohumun olgunlaşmasından önce gerçekleşir. Embriyo, gelecekteki bitkiyi temsil eder ve tohumun içinde bulunur.
- D) Tohum kabuğunun sertleşmesi: Embriyo oluştuktan ve endosperm (besin dokusu) gelişimini tamamladıktan sonra, tohumun dış katmanları olan tohum kabuğu (integümentlerden gelişir) sertleşmeye başlar. Bu sertleşme, embriyoyu dış etkenlerden korur ve tohumun uyku haline geçmesine yardımcı olur. Tohumun su kaybetmesi ve metabolik aktivitesinin azalmasıyla birlikte tohum kabuğu iyice sertleşir ve tohum olgunlaşır. Bu, tohum oluşum sürecinin en son aşamalarından biridir.
Yukarıdaki sıralamaya baktığımızda, tozlaşma ile başlayan süreç, polen tüpünün oluşumu, embriyonun oluşumu ile devam eder ve en son tohumun olgunlaşmasıyla, yani tohum kabuğunun sertleşmesiyle tamamlanır.
Cevap D seçeneğidir.
