Aşağıdaki önermelerden hangisinin niceliği diğerlerinden farklıdır?
A) Tüm gezegenler güneş etrafında döner
B) Bazı şehirler deniz kenarındadır
C) Ankara Türkiye'nin başkentidir
D) Her insan ölümlüdür
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, önermelerin "niceliğini" (miktarını) incelememiz isteniyor. Mantıkta önermelerin niceliği, o önermenin kaç varlığı kapsadığını gösterir. Temel olarak üç farklı nicelik türü vardır:
- Tümel (Evrensel) Nicelik: Bir sınıfın veya kümenin tüm üyelerini kapsayan önermelerdir. Genellikle "Tüm", "Her", "Bütün" gibi ifadelerle başlar.
- Tikel (Parçalı) Nicelik: Bir sınıfın veya kümenin bazı üyelerini kapsayan önermelerdir. Genellikle "Bazı", "Birkaç", "Kimi" gibi ifadelerle başlar.
- Tekil (Bireysel) Nicelik: Belirli bir tek varlığı veya bireyi ifade eden önermelerdir. Özel isimler veya işaret zamirleri ile belirtilir.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:
- A) Tüm gezegenler güneş etrafında döner
- Bu önerme "Tüm gezegenler" ifadesini kullandığı için, gezegenler sınıfının tamamını kapsar. Dolayısıyla niceliği Tümeldir.
- B) Bazı şehirler deniz kenarındadır
- Bu önerme "Bazı şehirler" ifadesini kullandığı için, şehirler sınıfının sadece bir kısmını kapsar. Dolayısıyla niceliği Tikeldir.
- C) Ankara Türkiye'nin başkentidir
- Bu önerme "Ankara" gibi belirli, tek bir varlığı (şehri) ifade eder. Herhangi bir sınıfın tamamını veya bir kısmını değil, tek bir bireyi işaret eder. Dolayısıyla niceliği Tekildir.
- D) Her insan ölümlüdür
- Bu önerme "Her insan" ifadesini kullandığı için, insanlar sınıfının tamamını kapsar. Dolayısıyla niceliği Tümeldir.
İncelemelerimiz sonucunda:
- A seçeneği Tümel niceliktedir.
- B seçeneği Tikel niceliktedir.
- C seçeneği Tekil niceliktedir.
- D seçeneği Tümel niceliktedir.
Gördüğümüz gibi, A ve D seçenekleri Tümel, B seçeneği Tikel iken, C seçeneği Tekil niceliktedir. Tekil nicelik, diğerlerinden (Tümel ve Tikel) farklı olarak, bir sınıfın tamamı veya bir kısmı yerine, tek bir bireyi veya varlığı ifade eder. Bu nedenle, niceliği diğerlerinden farklı olan önerme C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
