Bir yazar, "İstanbul'un tarihî dokusunu korumak için eski binalar restore edilmeli, yeni yapılaşma ise belirli kurallara bağlanmalıdır." demiştir.
Bu cümlede düşünceyi geliştirme yollarından hangisi kullanılmıştır?
A) Tanımlama
B) Karşılaştırma
C) Tanık gösterme
D) Öneride bulunma
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir yazarın cümlesinde hangi düşünceyi geliştirme yolunun kullanıldığını bulmamız isteniyor. Şimdi cümleyi adım adım inceleyelim:
Verilen cümle: "İstanbul'un tarihî dokusunu korumak için eski binalar restore edilmeli, yeni yapılaşma ise belirli kurallara bağlanmalıdır."
- Bu cümlede yazar, İstanbul'un tarihî dokusunu koruma amacına ulaşmak için iki farklı eylem önermektedir: "eski binaların restore edilmesi" ve "yeni yapılaşmanın belirli kurallara bağlanması".
- Cümledeki "edilmeli" ve "bağlanmalıdır" ifadeleri, bir durumun nasıl olması gerektiğine dair bir tavsiye, bir teklif veya bir gereklilik bildirmektedir. Yani yazar, kendi görüşüne göre yapılması gerekenleri dile getirmektedir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Tanımlama: Bir kavramın veya varlığın ne olduğunu açıklama, özelliklerini belirtmedir. Verilen cümlede herhangi bir kavramın tanımı yapılmamıştır. Örneğin, "Restorasyon, eski bir yapının orijinal haline uygun olarak onarılmasıdır." gibi bir ifade olsaydı tanımlama olurdu.
- B) Karşılaştırma: İki veya daha fazla varlık, olay ya da kavram arasındaki benzerlikleri veya farklılıkları ortaya koymadır. Cümlede eski binalar ve yeni yapılaşma hakkında öneriler sunulmuş, ancak bunlar birbiriyle karşılaştırılmamıştır. Örneğin, "Eski binalar yeni binalardan daha dayanıklıdır." gibi bir ifade olsaydı karşılaştırma olurdu.
- C) Tanık gösterme: Bir düşünceyi desteklemek amacıyla, alanında uzman veya tanınmış bir kişinin sözünü doğrudan veya dolaylı olarak aktarmadır. Cümle, bir yazarın kendi görüşünü ifade etmektedir; başka bir uzmanın sözüne yer verilmemiştir. Yazarın kendisi bir öneride bulunmaktadır, başkasının sözünü aktarmamaktadır.
- D) Öneride bulunma: Bir konu hakkında yapılması gerekenleri, bir soruna çözüm olabilecek fikirleri veya bir durumun nasıl iyileştirilebileceğine dair tavsiyeleri dile getirmedir. Yazar, İstanbul'un tarihî dokusunu korumak için "eski binaların restore edilmesi" ve "yeni yapılaşmanın kurallara bağlanması" gerektiğini belirterek somut tavsiyelerde bulunmaktadır. Bu ifadeler, bir eylemin veya durumun nasıl olması gerektiğine dair bir teklif veya tavsiye niteliğindedir.
Bu açıklamalar ışığında, yazarın cümlesinde yapılması gerekenleri belirten bir tavsiye ve teklif olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap D seçeneğidir.
