Hipofiz bezinde hasar oluşan bir hastada ADH salgılanamadığı takdirde aşağıdaki durumlardan hangisi beklenmez?
A) Sık idrara çıkma
B) Kan basıncında düşme
C) İdrarın yoğunluğunun artması
D) Vücutta dehidrasyon riski
Bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için öncelikle ADH (Antidiüretik Hormon) veya diğer adıyla Vazopressin hormonunun vücudumuzdaki görevini ve hipofiz beziyle ilişkisini hatırlayalım.
- ADH'nin Görevi: ADH, böbreklerde suyun geri emilimini artırarak vücudun su dengesini koruyan bir hormondur. Yani, böbreklerden daha fazla suyun kana geri dönmesini sağlar. Bu sayede idrar miktarı azalır ve idrar daha yoğun (konsantre) hale gelir.
- Hipofiz Bezi ve ADH: ADH, aslında hipotalamusta üretilir ancak hipofiz bezinin arka lobunda depolanır ve buradan salgılanır. Dolayısıyla, hipofiz bezindeki bir hasar ADH salgılanmasını engelleyebilir.
Şimdi, hipofiz bezinde hasar oluşan ve ADH salgılayamayan bir hastada ne gibi durumlar ortaya çıkacağını adım adım inceleyelim:
- ADH Salgılanamazsa: Böbrekler yeterince su geri ememez. Bu durumda, vücut idrarla birlikte normalden çok daha fazla su kaybeder.
- A) Sık idrara çıkma: ADH olmadığı için böbrekler suyu geri ememez ve idrarla atar. Bu da idrar miktarının artmasına ve dolayısıyla sık idrara çıkmaya neden olur. Bu durum beklenir.
- B) Kan basıncında düşme: Vücut idrarla çok fazla su kaybettiği için kan hacmi azalır. Kan hacminin azalması da kan basıncının düşmesine yol açar. Bu durum beklenir.
- C) İdrarın yoğunluğunun artması: ADH'nin temel görevi, suyu geri emerek idrarı yoğunlaştırmaktır. ADH salgılanamadığında ise böbrekler suyu geri ememez ve idrarla atar. Bu durum idrarın seyreltik (daha az yoğun) olmasına neden olur, yoğunluğunun artmasına değil. Dolayısıyla, idrarın yoğunluğunun artması beklenmez. Tam tersi, idrarın yoğunluğu azalır.
- D) Vücutta dehidrasyon riski: Sürekli olarak idrarla aşırı su kaybedilmesi, vücudun su kaybetmesine ve susuz kalmasına (dehidrasyona) yol açar. Bu durum beklenir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, ADH salgılanamadığında idrarın yoğunluğu artmaz, aksine azalır. Bu nedenle, "idrarın yoğunluğunun artması" beklenmeyen bir durumdur.
Cevap C seçeneğidir.
