Böbrek toplayıcı kanallarında ADH varlığında gerçekleşen olayların sıralaması hangi seçenekte doğru verilmiştir?
I. Hücre zarına aquaporin kanallarının yerleşmesi
II. ADH'nin toplayıcı kanal hücrelerine bağlanması
III. Suyun osmotik gradientle hücre içine geçmesi
IV. cAMP üretiminin artması
A) II - IV - I - III
B) I - II - III - IV
C) IV - II - I - III
D) II - I - IV - III
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, böbreklerin su dengesini düzenlemesinde hayati bir rol oynayan ADH (Antidiüretik Hormon) mekanizmasını anlamamızı istiyor. ADH, vücudumuzun su kaybetmesini engellemek ve suyu geri emmek için devreye giren bir hormondur. Şimdi, ADH varlığında toplayıcı kanallarda gerçekleşen olayları adım adım inceleyelim:
- II. ADH'nin toplayıcı kanal hücrelerine bağlanması: İlk adım, ADH'nin kan yoluyla böbreklere ulaşması ve toplayıcı kanal hücrelerinin dış zarındaki (bazal zar) özel reseptörlerine bağlanmasıdır. Bu bağlanma, bir anahtarın kilide uyması gibidir ve hücre içinde bir dizi olayı tetikler.
- IV. cAMP üretiminin artması: ADH'nin reseptörüne bağlanması, hücre içinde G-proteinleri aracılığıyla adenilat siklaz enzimini aktive eder. Bu enzim, ATP'yi siklik AMP'ye (cAMP) dönüştürür. cAMP, hücre içinde ikincil haberci görevi görerek ADH'nin etkisini hücre içine taşır ve diğer proteinleri aktive eder.
- I. Hücre zarına aquaporin kanallarının yerleşmesi: Artan cAMP seviyesi, protein kinaz A (PKA) adı verilen bir enzimi aktive eder. PKA, hücre içinde depolanmış olan aquaporin-2 (AQP2) su kanallarını içeren veziküllerin toplayıcı kanal hücrelerinin lümen tarafındaki (apikal) zarına kaynaşmasını tetikler. Bu sayede, hücre zarına suyun geçişini sağlayan özel kanallar yerleşmiş olur.
- III. Suyun osmotik gradientle hücre içine geçmesi: Aquaporin kanalları hücre zarına yerleştikten sonra, toplayıcı kanalların içindeki idrarın ozmotik basıncı (hipotonik) ile çevresindeki böbrek medullasının ozmotik basıncı (hipertonik) arasındaki fark (ozmotik gradient) nedeniyle su, bu kanallardan kolayca hücre içine doğru hareket eder. Daha sonra hücreden de interstisyel sıvıya geçerek kan dolaşımına geri döner. Bu sayede vücut su kaybetmek yerine suyu geri kazanmış olur.
Bu sıralama, ADH'nin suyun geri emilimini nasıl sağladığını net bir şekilde göstermektedir. Önce ADH bağlanır, ardından hücre içinde bir sinyal zinciri (cAMP) başlar, bu sinyal su kanallarının yerleşmesini sağlar ve son olarak bu kanallar aracılığıyla su geri emilir.
Cevap A seçeneğidir.
