Kavram haritalarının değerlendirilmesinde aşağıdaki ölçütlerden hangisi dikkate alınmaz?
A) Kavramların doğru seçilmesi
B) Bağlantı sözcüklerinin uygunluğu
C) Haritanın estetik görünümü
D) Kavramlar arası ilişkilerin doğruluğu
E) Hiyerarşik yapının uygunluğu
Merhaba sevgili öğrenciler!
Kavram haritaları, bilgiyi görselleştirmek, kavramlar arasındaki ilişkileri göstermek ve öğrenmeyi derinleştirmek için kullandığımız çok etkili araçlardır. Bir kavram haritasını değerlendirirken, aslında öğrencinin konuyu ne kadar anladığını ve kavramlar arasındaki bağlantıları ne kadar doğru kurduğunu anlamaya çalışırız. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kavramların doğru seçilmesi: Bir kavram haritasının temelini oluşturan kavramların, ele alınan konuyla ilgili ve doğru seçilmiş olması çok önemlidir. Yanlış veya alakasız kavramlar seçilirse, harita konuyu doğru bir şekilde yansıtmaz. Bu nedenle, kavramların doğruluğu kesinlikle dikkate alınır.
- B) Bağlantı sözcüklerinin uygunluğu: Kavramlar arasındaki ilişkileri gösteren bağlantı sözcükleri (örneğin "neden olur", "içerir", "bir türüdür"), bu ilişkilerin anlamını belirler. Bağlantı sözcüklerinin doğru ve anlamlı olması, kavramlar arası ilişkinin de doğru kurulduğunu gösterir. Bu yüzden, bağlantı sözcüklerinin uygunluğu da değerlendirme ölçütüdür.
- C) Haritanın estetik görünümü: Bir kavram haritasının düzenli, okunaklı ve anlaşılır olması elbette önemlidir. Ancak haritanın renkli olması, süslü olması veya sanatsal bir görünüme sahip olması, öğrencinin konuyu anlama düzeyini doğrudan yansıtan bir ölçüt değildir. Değerlendirmede öncelik, kavramsal içeriğin doğruluğu ve ilişkilerin anlamlılığıdır, estetik kaygılar ikincil plandadır. Bu nedenle, haritanın estetik görünümü, kavram haritasının değerlendirilmesinde dikkate alınmayan bir ölçüttür.
- D) Kavramlar arası ilişkilerin doğruluğu: Kavram haritalarının en temel amacı, kavramlar arasındaki ilişkileri göstermektir. Bu ilişkilerin bilimsel veya mantıksal olarak doğru kurulmuş olması, öğrencinin konuya hakimiyetini gösterir. Yanlış kurulan ilişkiler, konunun yanlış anlaşıldığına işaret eder. Dolayısıyla, bu kesinlikle bir değerlendirme ölçütüdür.
- E) Hiyerarşik yapının uygunluğu: Çoğu kavram haritasında, en genel ve kapsayıcı kavramlar üstte, daha özel ve ayrıntılı kavramlar ise altta yer alır. Bu hiyerarşik yapı, konunun bütünsel bir bakış açısıyla anlaşıldığını gösterir. Hiyerarşinin doğru ve mantıklı bir şekilde kurulması, kavramsal anlamanın önemli bir göstergesidir ve değerlendirmede dikkate alınır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, bir kavram haritasının değerlendirilmesinde asıl önemli olan, öğrencinin kavramları ve aralarındaki ilişkileri ne kadar doğru ve anlamlı bir şekilde temsil ettiğidir. Haritanın estetik görünümü, bu temel amaca hizmet etmediği için bir değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmez.
Cevap C seçeneğidir.
