Aynı yükseklikteki su ve zeytinyağı sütunlarının tabana uyguladığı basınçlar karşılaştırılıyor. Zeytinyağının yoğunluğu suyun yoğunluğundan küçük olduğuna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Su sütununun basıncı daha büyüktürSevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için sıvı basıncı konusundaki temel bilgimizi hatırlayalım ve adım adım ilerleyelim.
Bir sıvının kabın tabanına uyguladığı basınç, sıvının yüksekliğine, yoğunluğuna ve yer çekimi ivmesine bağlıdır. Bu ilişkiyi veren formül şöyledir:
$P = h \cdot d \cdot g$
Burada:
Bu formül bize, yükseklik ve yer çekimi ivmesi sabitken, sıvının yoğunluğu arttıkça basıncın da artacağını gösterir. Yani basınç ve yoğunluk doğru orantılıdır.
Soruda bize şu bilgiler verilmiş:
Şimdi formülü her iki sıvı için ayrı ayrı yazalım:
Gördüğümüz gibi, her iki formülde de $h$ (yükseklik) ve $g$ (yer çekimi ivmesi) değerleri aynıdır. Basıncı farklı kılan tek faktör sıvının yoğunluğudur ($d$).
Soruda bize $d_{zeytinyağı} < d_{su}$ olduğu belirtilmişti. Yani suyun yoğunluğu zeytinyağının yoğunluğundan daha büyüktür.
Basınç formülünde ($P = h \cdot d \cdot g$), basınç ($P$) ile yoğunluk ($d$) doğru orantılı olduğundan, yoğunluğu daha büyük olan sıvının uyguladığı basınç da daha büyük olacaktır.
Bu durumda, suyun yoğunluğu zeytinyağının yoğunluğundan büyük olduğu için, su sütununun tabana uyguladığı basınç, zeytinyağı sütununun uyguladığı basınçtan daha büyük olacaktır.
Yani, $P_{su} > P_{zeytinyağı}$.
Yaptığımız karşılaştırma sonucunda su sütununun basıncının daha büyük olduğunu bulduk. Bu bilgi A seçeneğinde verilmiştir.
Cevap A seçeneğidir.