Hangi cümlede nesne, bir zamirden oluşmaktadır?
A) Bunu kim yaptı?
B) Evden yeni çıktı.
C) Oraya yürüyerek gittik.
D) Çiçekleri suladım.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir cümlenin nesnesinin (düz tümlecinin) bir zamirden oluşup oluşmadığını bulmamız isteniyor. Öncelikle, nesnenin ne olduğunu ve zamirin ne anlama geldiğini kısaca hatırlayalım:
- Nesne (Düz Tümleç): Yüklemde bildirilen işten etkilenen varlığı veya kavramı karşılayan ögedir. Yükleme sorulan "ne?", "neyi?", "kimi?" sorularıyla bulunur.
- Zamir (Adıl): İsimlerin yerini tutan sözcüklerdir. (Örnek: ben, sen, o, bu, şu, kim, ne, bazıları, hepsi vb.)
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bunu kim yaptı?
- Yüklem: "yaptı"
- Yapan kim? (Özne): "kim" (soru zamiri)
- Ne yaptı? / Neyi yaptı? (Nesne): "Bunu" (işaret zamiri)
- Burada "Bunu" kelimesi, bir işaret zamiridir ve cümlenin nesnesi görevindedir.
- B) Evden yeni çıktı.
- Yüklem: "çıktı"
- Çıkan kim? (Özne): "O" (gizli özne, şahıs zamiri)
- Nereden çıktı? (Dolaylı Tümleç): "Evden" (isim)
- Ne zaman çıktı? (Zarf Tümleci): "yeni" (zarf)
- Bu cümlede nesne bulunmamaktadır.
- C) Oraya yürüyerek gittik.
- Yüklem: "gittik"
- Giden kim? (Özne): "Biz" (gizli özne, şahıs zamiri)
- Nereye gittik? (Dolaylı Tümleç): "Oraya" (işaret zamiri)
- Nasıl gittik? (Zarf Tümleci): "yürüyerek" (zarf-fiil)
- Bu cümlede nesne bulunmamaktadır. "Oraya" kelimesi dolaylı tümleç görevindedir.
- D) Çiçekleri suladım.
- Yüklem: "suladım"
- Sulayan kim? (Özne): "Ben" (gizli özne, şahıs zamiri)
- Neyi suladım? (Nesne): "Çiçekleri" (isim)
- Burada "Çiçekleri" kelimesi cümlenin nesnesidir ancak bir isimdir, zamir değildir.
Yukarıdaki incelemelere göre, nesnenin bir zamirden oluştuğu cümle A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
