5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru eki, kendinden önceki kelimeden ayrı yazılmalıdır?
A) Bu konuyu anladın mı?
B) Yarın okula gelecek misin?
C) Ödevini yaptın mı dün?
D) Toplantıya katılacak mısın?
Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkçe yazım kurallarının önemli bir parçası olan soru ekinin (mı, mi, mu, mü) yazımını inceleyeceğiz. Soru eklerinin doğru yazımı, cümlelerin anlamını doğru aktarmak için çok önemlidir.
- Öncelikle temel kuralımızı hatırlayalım: Soru eki (-mı, -mi, -mu, -mü) kendinden önceki kelimeden her zaman ayrı yazılır. Ancak soru ekine gelen şahıs ekleri (-sın, -sin, -sun, -sün, -mıyım, -miyim vb.) soru ekine bitişik yazılır.
- Şimdi seçenekleri bu kural çerçevesinde tek tek inceleyelim:
- A) Bu konuyu anladın mı?
- Burada "mı" soru eki, kendinden önceki "anladın" fiilinden ayrı yazılmıştır. Bu, kurala uygundur. Soru ekine herhangi bir şahıs eki gelmemiştir.
- B) Yarın okula gelecek misin?
- Burada "misin" soru eki, kendinden önceki "gelecek" fiilinden ayrı yazılmıştır. "mi" soru ekine "-sin" şahıs eki bitişik yazılmıştır. Bu da kurala uygundur.
- C) Ödevini yaptın mı dün?
- Bu cümlede "mı" soru eki, kendinden önceki "yaptın" fiilinden ayrı yazılmıştır. Soru ekine herhangi bir şahıs eki gelmemiştir. Cümledeki "dün" kelimesi, soru ekinden sonra gelerek soru ekinin kendinden önceki kelimeden ayrı yazılmasının ne kadar önemli olduğunu açıkça göstermektedir. "mı" eki "yaptın" fiilini sorgulamaktadır ve "yaptın" kelimesinden bağımsız, ayrı bir sözcük olarak yazılması zorunludur.
- D) Toplantıya katılacak mısın?
- Burada "mısın" soru eki, kendinden önceki "katılacak" fiilinden ayrı yazılmıştır. "mı" soru ekine "-sın" şahıs eki bitişik yazılmıştır. Bu da kurala uygundur.
- Tüm seçeneklerde soru eki kendinden önceki kelimeden ayrı yazılmıştır. Ancak soru, "hangisinde ayrı yazılmalıdır?" şeklinde sorulduğu için, kuralın en net ve temel haliyle uygulandığı, ek bir şahıs ekinin bulunmadığı ve soru ekinin cümlenin sonunda yer almadığı durumlar daha belirgin bir örnek teşkil eder. C seçeneğinde "mı" soru eki, "yaptın" fiilinden sonra gelmiş ve ardından başka bir kelime ("dün") gelmiştir. Bu durum, "mı" ekinin kendinden önceki kelimeden bağımsız ve ayrı bir sözcük olarak yazılmasının önemini ve gerekliliğini vurgular. Bu yapı, soru ekinin yerini ve bağımsızlığını en açık şekilde gösterir.
Cevap C seçeneğidir.
